ဗႏၶဴလတံတားေပၚကေန ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ တစ္စီးစီးနဲ႔ ၿဖတ္သြားမိတုိင္း ကၽြန္ေတာ့္စိတ္ထဲ မလုံၿခဳံမႈတစ္ခုခုကုိ ခံစားရမိတယ္…။ မေတာ္တဆမႈ တစ္ခုခု ၿဖစ္မလားဆုိတဲ့ စုိးရိမ္စိတ္မ်ဳိး အၿမဲေပၚလာတတ္တယ္..။ ဒါေပမယ့္လည္း အဲဒီတံတားကုိ ေရွာင္ကြင္းသြားဖုိ႔က လည္း ၿဖစ္ႏုိင္ခဲတဲ့ ၾကိဳးပမ္းမႈ တစ္ခုပါပဲ..။ လမ္းအသုံးၿပဳသူ တစ္ဦးအေနနဲ႔ လမ္းေတြကုိ ေရွာင္ကြင္းသြားဖုိ႔ မၿဖစ္ႏုိင္ပါဘူး… ဒါေၾကာင့္ လမ္းေတြအေပၚစိတ္ပုိင္း ရုပ္ပုိင္း ဆုိင္ရာလုံၿခဳံမႈတစ္ရပ္အေနနဲ႔ ရဖုိ႔ဆုိတာ အေရးၾကီးတဲ့ အခြင့္အေရးတစ္ခု ၿဖစ္လာပါတယ္..။ လမ္းေတြကုိ အသုံးၿပဳဖုိ႔အတြက္ ႏုိင္ငံေတာ္ကုိ လမ္းေတြအတြက္ က်သင့္ေငြေတြကုိ ႏုိင္ငံသားေတြက ေပးေဆာင္ထားၿပီးၿဖစ္ေနပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ႏုိင္ငံေတာ္ဟာ လမ္းေတြေပၚမွာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ရုန္းကန္ရွင္သန္ လႈပ္ရွားေနမႈအတြက္ လုံၿခဳံမႈေတြကုိတာ၀န္ခံရမွာ ၿဖစ္ပါတယ္..။ ဒါေပမယ့္ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ လမ္းေတြ တံတားေတြေဖာက္လုပ္မႈ အေပၚ သံသရေတြ မလုံၿခဳံမႈေတြ အၿမဲခံစားေနရပါတယ္ ။ ကၽြန္ေတာ္ ဒီေဆာင္းပါး မွာ အႏၱရာယ္မ်ားတဲ့ တံတားေကြ႔ေတြ အေၾကာင္းေဆြးေႏြးၾကည့္ခ်င္ပါတယ္..။

 

 

ကၽြန္ေတာ္ ငယ္ငယ္က ေၿမာက္ဥကၠလာပၿမဳိ႕နယ္ကေန ၿမဳိ႕ထဲက ေက်ာင္းကုိေန႔စဥ္ေက်ာင္းတက္ခဲ့ရဖူးတယ္…။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ေၿမာက္ဥကၠလာနဲ႔ ဗႏၶဴလပန္းၿခံကုိ ဆြဲတဲ့ကားအေရအတြက္က နည္းပါးပါေသးတယ္..။ အမွတ္ ၄၃ ကားၾကီးေတြဟာ ေၿမာက္ဥကၠလာအ၀ုိင္း မွာဂိတ္ထုိးခ်ိန္ေပါ့ ရန္ကုန္ၿမဳိ႕ထဲကုိ အလုပ္ဆင္းမယ့္လူေတြၾကားမွာ က်ပ္သိပ္ၿပြတ္ညပ္ၿပီး ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ကၽြန္ေတာ္ ေက်ာင္းတက္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က ၁၉၉၀ လြန္ကာလမုိ႔ စစ္က်န္ဘတ္စ္ကားၾကီးေတြ ကပရ ဟီးႏုိးကားၾကီးေတြနဲ႔ ဂ်ပန္က် တစ္ပါတ္ရစ္ကားေဟာင္းေတြ ေလာက္သာ ရွိေသးတဲ့အခ်ိန္..။ အမွတ္သုံးလမ္းမၾကီးဟာ လည္း ယခုလို က်ယ္၀န္းေၿဖာင့္ၿဖဴး ေနတာမ်ဳိးမဟုတ္ေသးပါဘူး ..။ ေပတစ္ရာမၿပည့္တစ္ၿပည့္ရယ္သာ အဆုိးဆုံးက အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ကားေတြဟာ ယခုအခ်ိန္က ကားေတြလုိ အင္ဂ်င္ပါ၀ါမ်ဳိး မရွိ စြမ္းအားမၿပည့္နဲ႔ ဘတ္စ္ကားတစ္စီးဟာ အနည္းဆုံး လူဦးေရ တစ္ရာေက်ာ္ကုိ သယ္ပုိးၿပီး ၿမဳိ႕ေတာ္ဆီထြက္ခြာ ရတာမ်ဳိးပါ ..။ ကၽြန္ေတာ္ မွတ္မိသေလာက္ ဂ်ာမဏီကားလုိ႔ေခၚတဲ့ မွန္အလုံပိတ္ ေလးေထာင့္စပ္စပ္ရိန္းႏုိး ကားၾကီးေတြဟာ ေၿမာက္ဥကၠလာ ၿမဳိ႕နယ္အ၀င္အ၀က တံတားကုိမေက်ာ္ၿဖတ္ႏုိင္ဘူး … ။ ကားဂိတ္ကုိ မီးရထား သံလမ္းတစ္ဖက္တစ္ခ်ပ္စီမွာ ထားၿပီး လူေတြက ကားခိ်န္းလမ္းဆင္းေလွ်ာက္ ေန႔ေတြ ၾကဳံခဲ့ဖူးပါတယ္..။ စစ္က်န္ဗုိက္ပူေတြကေတာ့ အိပဲ့အိပဲ႔နဲ႔ ေၿမာက္ဥကၠလာအ၀ုိင္းကုိ တက္ရွာပါတယ္…။ သူ႔ေနာက္က ဂ်ပန္ကားၾကီးေတြ လုိက္ရၿပီး ဂ်ပန္ကားေဟာင္းေတြ ေမာင္းတဲ့ ဒရုိင္ဘာေတြက တလွိမ့္ခ်င္းတက္ေနတဲ့ ဗုိက္ပူကုိ က်ိန္ဆဲေတာ့တာပါပဲ…။ အဲဒီလုိနဲ႔ ၀မ္းနည္းဖြယ္တစ္ေန႔ေတာ့ ဗုိက္ပူတစ္စီးဟာ လူတစ္ေယာက္ ေၿခေခါက္လဲသလုိ ေၿမာက္ဥကၠလာတံတားေပၚ ၿပဳတ္က်ခဲ့ဖူးပါတယ္ …။ အဲဒီေခတ္က လူေတြဟာ ဗုိက္ပူကုိ ေဘးတစ္ေစာင္းၾကီးနဲ႔ ကုိ႕ယုိ႔ကားယားၿဖစ္တဲ့အထိ တြယ္ကပ္စီးရတာပါ ကားဗုိက္ထဲမွာတင္ လႈပ္လုိ႔မေရာင္ၿပြတ္သိပ္ က်ပ္ညပ္ေအာင္စီးက်ရတာပါ…။ အဲဒီၿဖစ္ရပ္ေၾကာင့္ ေသဆုံးရတဲ့လူေတြအၿပင္ ထိခုိက္ဒဏ္ရာရတဲ့ လူေပါင္းမ်ားစြာ ေၿမာက္ဥကၠလာ ေဆးရုံမွာ အတြင္းလူနာအၿဖစ္တက္ေရာက္ၾကရပါတယ္..။ ေနာက္ပုိင္းေတာ့ စစ္က်န္ဘတ္စ္ေတြထက္ ေၿမာက္ဥကၠလာပမထသလုိင္း ေတြမွာ ဂ်ပန္ကားတစ္ပါတ္ရစ္ေတြကို အစားထုိးသုံးစြဲလာပါတယ္..။ စြယ္ေတာ္ေစတီမတည္ခင္ မရမ္းကုန္းၿမဳိ႕နယ္ထဲမွာရွိတဲ့ လမ္း၀မွတ္တုိင္က ရပ္ကြက္ကုိ တံတားအဆင္းအရွိန္လြန္ကားေတြ ခဏခဏ စားေသာက္ဆုိင္ထဲ ၀င္လုိက္ လက္ဖက္ရည္ဆုိင္ထဲ ေအာင္းလုိက္နဲ႔ ၿဖစ္ခဲ့ဖူးပါေသးတယ္..။ ေနာက္ပုိင္းေတာ့ အဲဒီရပ္ကြက္လည္း စြယ္ေတာ္တည္ေဆာက္ခ်ိန္မွာ ေရြ႕ေၿပာင္းလုိက္ပါတယ္ ..။  ဂုံးေက်ာ္တံတားေၾကာင့္ ၿဖစ္ေပၚတဲ့ ယာဥ္တုိက္မႈလည္း နည္းပါးသြားပါေတာ့တယ္..။ တံတားတည္ေဆာက္ထားပုံကေတာ့ အမွတ္သုံးလမ္းမကအတက္မွာ ခ်ဥ္းကပ္လမ္းဆုံးတာနဲ႔ လမ္းၿခမ္းပုံအေကြ႔ကုိ တံတားေပၚမွာ ေကြ႔ရပါတယ္ တံတားကုန္းဆင္းက်ၿပန္ေတာ့  ခ်ဥ္းကပ္လမ္းဆုံးတာနဲ႔ လမ္း၀ထိပ္ဘက္ကို လၿခမ္းပုံထပ္ေကြ႔ရပါတယ္ ..။ မ်က္ႏွာခ်ဥ္းဆုိင္ ႏွစ္လမ္းေမာင္း ၿပဳလုပ္ထားေပမယ့္ လမ္းလယ္ကၽြန္းတုံးကာထားၿခင္းမရွိပါ…။ ယာဥ္ေၾကာင့္ပဲၿဖစ္ၿဖစ္ ယာဥ္ေမာင္းေၾကာင့္ပဲၿဖစ္ၿဖစ္ သတိတစ္ခ်က္လြတ္တာနဲ႔ အႏၱရာယ္ကုိလမ္းက ဖိတ္ေခၚထားၿပီးသားၿဖစ္ေနပါတယ္..။ ဘာေၾကာင့္ အဲဒီတံတားကို ေကြ႔ေဆာက္ခဲ့ရလည္း ဆုိတာေတာ့ ပေဟဠိတစ္ပုဒ္လုိ အခုအခ်ိန္ထိ ရွိေနဆဲပါ…။

 

 

ေနာက္ထပ္ တံတားေကြ႔ တစ္စင္းကေတာ့ ရန္ကုန္တုိင္းအတြင္ သကၤန္းကၽြန္းၿမဳိ႕နယ္မွာစံၿပေစ်းနားမွာ ရွိတဲ့ ၿပည္ေထာင္စုတံတားပါ…။ သူလည္း မီးရထား ဂုံးေက်ာ္တံတား တစ္ခုပါ ယာဥ္တုိက္မႈ အမ်ားအၿပားၿဖစ္တဲ့ တံတားမ်ဳိးေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး တံတားေကြ႔တစ္မ်ဳိး ၿဖစ္ေပမယ့္ .. ၿပည္ေထာင္စုတံတားရဲ႕ အလ်ားဟာ တုိေတာင္းၿပီး အနံက က်ယ္၀န္းပါတယ္ ..။ ဒါေပမယ့္ သူလည္း စံၿပေစ်း ေလးေထာင့္ကန္လမ္းမ ဘက္က  အတက္မွာ ခ်ဥ္းကပ္လမ္းဟာ တုိေတာင္းၿပီးေကြ႔ေနပါတယ္ ..။ ဒါေပမယ့္ လမ္းလယ္ကၽြန္းတံုးမ်ား ရွိတဲ့ အတြက္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆုိင္ ယာဥ္တုိက္မႈေတြအတြက္ ထိန္းကြပ္ၿပီးသားၿဖစ္ေနပါတယ္။ တံတားရဲ႕အဆင္းမွာေတာ့ လမ္းႏွခြၿဖစ္ေနပါတယ္ စံၿပေစ်းဘက္က အတက္မွာ သု၀ဏဘက္ကုိသြားတဲ့ လမ္းနဲ႔ ေတာင္ေၿမာက္လမ္းဆုံဘက္ကုိ ထြက္တဲ့လမ္း တစ္ခုရယ္ပါ.. တံတားအဆင္းဟာ လမ္းခြၿဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ေကြ႔ၿပီးဆင္းရတာမ်ဳိးပါ …။ အဲဒီအတြက္ ဆင္ေၿခေလ်ာေတြ လမ္းအေကြ႔ ဒီဂရီေတြဟာ တိမ္းညြတ္လြယ္တဲ့အတြက္ ၿပည္ေထာင္စုဂုံးေက်ာ္တံတားေပၚမွာ ယာဥ္တုိက္မႈ မၿဖစ္ခဲ့ပါဘူး..။ ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ မွတ္သားမိသေလာက္ အဲဒီတံတားေၾကာင့္ လူအေသအေပ်ာက္  မၿဖစ္ခဲ့ဖူးပါဘူး..။

 

 

ေနာက္ထပ္ တံတားေကြ႔ တစ္စင္းကေတာ့ ေၿမာက္ဥကၠလာ ေက်ာက္ေရတြင္းမွတ္တုိင္ က ေက်ာက္ေရတြင္းမီးရထားဂုံးေက်ာ္ တံတားပါ …။ မည္သည့္ အင္ဂ်င္နီယာေတြ လက္စြမ္းၿပထားေလသလဲေတာ့ မသိပါ ဒါေပမယ့္ အဲဒီတံတားၾကီးၿမင္တုိင္း ဘိလပ္ေၿမေတြ သံေခ်ာင္း ေတြကို ႏွေမ်ာမိပါတယ္ …။ သူတုိ႔ဆင္ေၿခတက္မွာ ကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္ သတိထားမိပါတယ္ တံတားေဆာက္ဖုိ႔အတြက္ ခ်ဥ္းကပ္လမ္း တုိေတာင္းဆုိတာ မ်ဳိးပါ.. ။ အဲဒီေနရာမွာ မီးရထား ကုန္းေက်ာ္တံတား တစ္ခု မၿဖစ္မေန လုိအပ္ပါတယ္ လုိ႔ ဘယ္သူက သံေတာ္ဦးတင္ ခဲ့လည္းေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ လည္း မသိပါ… ။ အဲဒီတံတားၾကီးကေတာ့ ဆင္းရဲသားၿပည္သူေတြရဲ႕ ပုိက္ဆံကို ငါတုိ႔ ဒီလုိၿဖဳန္းတီးခဲ့တယ္ ဆုိတဲ့ ၿပရုဒ္ၾကီးၿဖစ္ေနပါတယ္ …။ အဲဒီတံတားဟာ ေၿမာက္ဥကၠလာပ ၿမဳိ႕နယ္နဲ႔ မဂၤလာဒုံေလယာဥ္ကြင္း၊ မဂၤလာဒုံေဂါက္ကြင္းဆီကို ဆက္သြယ္ထားတဲ့ လမ္းတစ္လမ္းပဲ ၿဖစ္ေနပါတယ္..။ မဂၤလာဒုံဘက္က အတက္တံတားကုိ ေၿမာက္ဥကၠလာပဘက္အၿခမ္း တံတားႏွစ္ဆင္း ခြဲၿဖာဆင္းတဲ့ ဒီဇုိင္းနဲ႔တည္ေဆာက္ထားပါတယ္။ ေၿမာက္ဥကၠလာၿမဳိ႕နယ္ထဲက အ၀င္ အ၀ုိင္းၾကီး မွတ္တုိင္ဆီသုိ႔ တံတားတစ္စင္းနဲ႔ ေၿမာက္ဥကၠလာ ၿမဳိ႕နယ္ထဲက အထြက္ဘက္ မယ္လုမုဘုရားမွတ္တုိင္ ဆီသုိ႔ အသြား တံတားႏွစ္စင္း ၿဖာဆင္းထားပါတယ္ …။ အဲဒီမွာ ၿပႆနာက စတာပဲ… မယ္လမုဘက္ကုိ ဆင္းတဲ့ တံတားဟာ တစ္လမ္းေမာင္းၿဖစ္ၿပီး တံတားေပၚက ဆင္းတ့ဲယာဥ္ေတြပဲ အသုံးၿပဳလုိ႔ရပါတယ္ ပင္မ အမွတ္သုံးလမ္းမၾကီးရဲ႕ ညာဘက္ယာဥ္ေက်ာေပၚကုိ အဲဒီတံတားဆင္းယာဥ္ေတြဟာ ခ်ဥ္းကပ္ၾကရတာပါ ..။ ေၿမာက္ဥကၠလာအ၀ုိင္းဘက္ကို ဆင္းတဲ့ တံတားကေတာ့ ႏွစ္လမ္းေမာင္းၿဖစ္ၿပီး တံတားေပၚကုိတက္တဲ့ လမ္းနဲ႔ တံတားေပၚကဆင္းတဲ့လမ္းဆုိၿပီး ႏွစ္လမ္းေမာင္းပါ၀င္ပါတယ္..။ အဲဒီႏွစ္လမ္းေမာင္းဟာ အမွတ္သုံးလမ္းမၾကီးရဲ႕ အလယ္ယာဥ္ေက်ာ ႏွစ္ခုကိုခြယူထားပါတယ္..။ မယ္လုမုဘုရားဘက္က လာၿပီး တံတားေပၚတက္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ တံတားေပၚကို တက္ဖုိ႔အတြက္ တံတားေပၚက ဆင္းလာတဲ့ ယာဥ္ေက်ာကုိ ေက်ာေပးၿပီး တက္ရပါတယ္ ..။ ဒီၾကားထဲကမွ တံတားေပၚက မယ္လုမုဘက္ကုိသြားတဲ့လမ္း ကုိ မေတြ႔ပဲေက်ာသြားၿပီး အ၀ုိင္းဘက္ဆင္းတဲ့လမ္းကေန ၿမဳိ႕ထဲသြားတဲ့လမ္းကုိ ၿဖတ္ေကြ႔ဖုိ႔ ၾကဳိးစားတဲ့ အဆင္းယာဥ္ေတြနဲ႔ အဲဒီေနရာ လမ္းပိတ္ဆုိ႔မႈနဲ႔ ကုိးလုိ႔ကန္႔လန္႔ႏုိင္တဲ့ လမ္းပုိင္းအၿဖစ္ ယာဥ္ေမာင္းေတြၾကဳိေတြ႔ေနရပါတယ္ တံတားရဲ႕ အလ်ားေတြဟာ အဆမတန္ရွည္လ်ားေနတယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ့္စိတ္ထဲ ထင္မိပါတယ္ …။ အဲဒီေနရာမွာ သာမာန္မီးရထား ကုန္းေက်ာ္ တံတားေလာက္ ေဆာက္ရုံနဲ႔ အဆင္ေၿပေလာက္မွာ ၿဖစ္ၿပီး … တံတားမထုိးပဲ ထားရင္လည္း အဆင္ေၿပေလာက္တဲ့ေနရာပါ မီးရထား လမ္းကူးအတြက္ ေဂါက္ရုိက္သြားမယ္ အရာရွိၾကီးေတြရဲ႕ အခ်ိန္မကုန္ေအာင္ ေရႊဥာဏ္ေတာ္ စူးေရာက္ ထားပုံရတဲ့ တံတားပါ ဗဟုိဦးစီစနစ္ရဲ႕ ထင္ရာစုိင္းလက္ရာ တစ္ခုေပါ့ ဆင္းရဲတဲ့ ႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕ ထမင္းနပ္ေတြကို ခူးခပ္ထားတဲ့တံတားပါ။

 

 

ေနာက္ထပ္ တံတားတစ္စင္းကေတာ့  ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ သတင္းမင္းသား မဟာဗႏၵဴလတံတားပါပဲ ဒီတံတားၾကီးကေတာ့ ဂ်ာနယ္စာမ်က္ႏွာ ေတြမွာ အၿမဲတမ္းမင္းမူေနတဲ့ သတင္းမင္းသားပါ..။ အုိဘားမားကုိ လမ္းေတြလက္ေဆာင္ေတာင္း လုိက္ေတာင္းလုိက္တယ္ ဆုိတဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတၾကီးရဲ႕ ထုတ္ၿပန္ခ်က္နဲ႔ မေရွးမေႏွာင္းပါပဲ ယာဥ္ရွစ္စီးဆင့္တုိက္မႈနဲ႔ တစ္ရက္တည္း ေနာက္ထပ္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆုိင္ ယာဥ္ႏွစ္စီး တုိက္တဲ့သတင္းနဲ႔ သတင္းေလာကကုိ ကုိင္လႈပ္လုိက္တာမ်ဳိးပါ…။ ေနာက္တစ္ခါ အုိဘားမားလာရင္ သမၼတကို တံတားေတြပါ ထပ္ေတာင္းေခ်လုိ႔ သတိေပးလုိက္သလုိပါပဲ..။ အရင္အစုိးရေခတ္က ေဆာက္လုပ္ေရးပုိင္းက ရာထူးေဂၚဇီလာေလာက္ ရွိတဲ့ လူတစ္ေယာက္က ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ တံတားေဆာက္တဲ့ေနရာမွာေတာ့ အလြန္တရာပုိင္ႏုိင္လွၿပီလုိ႔ သတင္းစာမွာ စာလုံးအမည္းနဲ႔ ၾကြား၀ါတာကၽြန္ေတာ္မွတ္သား ဖူးလုိက္တယ္…။ ထားပါေတာ့ေလ… ဒါကတစ္ပုိင္းေပါ့..။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ ဗႏၵဴလတံတားၾကီးရဲ႕ ဖြဲ႔စည္းပုံကုိ ေလ့လာၾကည့္ေတာ့ တံတားက ေၿခာက္လမ္းသြားတံတား ၿဖစ္ေတာ့ က်ယ္၀န္းပါတယ္ ၿမစ္ကူးတံတားၿဖစ္တဲ့ အတြက္လည္း ခက္ခက္ခဲခဲ တည္ေဆာက္ထားရတာ မ်ဳိးပါ ဒါေပမယ့္ မဟာဗႏၵဴလလမ္းမွ အတက္ ခ်ဥ္းကမ္းလမ္းအဆုံးမွာတင္ တံတားဟာ ေလကုိင္းပုံသဏၭၭန္ေကြးေနပါတယ္ …။ အဲဒီအတြက္ တံတားအဆင္း ယာဥ္နဲ႔ တံတားအတက္ ယာဥ္တုိ႔ဟာ မ်က္ႏွာခ်င္းဆုိင္ ၀င္တုိက္ႏုိင္ တဲ့ အေနအထားရွိေနပါတယ္ ..။ တံတားက ေၿခာက္လမ္းသြား တံတားၿဖစ္တဲ့အတြက္ ယာဥ္ေတြဟာ အၿမန္ႏႈန္းတင္ ေမာင္းႏွင္တာမ်ဳိးၿဖစ္ေနပါတယ္ .. အဲဒီအတြက္ တံတားအလယ္က ကၽြန္းတုံးၿခားတာတုိ႔ သံမဏိတန္းကာ တာတုိ႔ မလုပ္ထားတဲ့အတြက္ အဲဒီတံတားေပၚမွာ ယာဥ္ေမာင္းႏွင္စီးနင္းရတာ အႏၱရယ္မ်ားေနပါတယ္..။ ၿပီးေတာ့ ကုန္ေသတၱာတင္ ယာဥ္ၾကီးေတြ ၊ သစ္လုံးတင္ယာဥ္ ၿဖတ္သန္းသြားလာတာမ်ဳိး ၿဖစ္တဲ့အတြက္ ကားၾကီးေတြက အရွိန္နဲ႔ေမာင္းတဲ့အခါ ေနာက္တၿခား ကားလုိင္းေတြဟာ တံတားေပၚက လမ္းအက်ယ္ကုိ အခြင့္အေရးယူ ၿပီး လမ္းေၿပာင္းၿပန္ေမာင္းၿပီး  ယာဥ္စည္းကမ္းေတြကုိပါခ်ဴိးေဖာက္လာတဲ့အခါ အၿပစ္မဲ့ၿပည္သူ ေတြအတြက္ အႏၱရယ္ကုိ ဖိတ္ေခၚခံေနရသလုိမ်ဳိး ၿဖစ္ေနပါတယ္…။ ေဒါပုံၿမဳိ႕နယ္ဘက္ကုိ တံတားအဆင္း က်ေတာ့ လမ္းရဲ႕ ဒီဇုိင္းဟာ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ပုစာၦတစ္ပုဒ္ၿဖစ္လာေနပါတယ္ ..။ ဘာေၾကာင့္လည္း ဆုိေတာ့ တံတားရဲ႕ ခ်ဥ္းကပ္လမ္း အဆုံးမွာ ယာဥ္ဟာ ဘယ္ညာကုိ ကုိးဆယ္ဒီဂရီေကြးခ်ဳိးဖုိ႔ပဲ ရွိပါတယ္ အတည့္အရွိန္ေလ်ာ့ေအာင္ ဆင္းသြားရမယ္ ေၿမၿပင္ညီလမ္းမ်ဳိးမရွိတာပါပဲ ခ်ဥ္းကပ္လမ္း အလယ္ေလာက္မွာပဲ ယာဥ္ေတြဟာ ကုန္းဆင္းအရွိန္နဲ႔ ေကြ႔ခ်ဳိးဖုိ႔ကုိ ၾကဳိးစားၾကရပါတယ္ အဲဒီအတြက္ ခ်ဥ္းကပ္လမ္း အဆုံးက ေစ်းဆုိင္ေတြ အိမ္ေတြဟာ အရွိန္လြန္လာတဲ့ ယာဥ္ေတြ ဧည့္ခံဖုိ႔ ၿပင္ဆင္ေနရပါတယ္ … ဧည့္ေကာင္းေဆာင္ေကာင္းေတြ ေတာ့မဟုတ္ပါဘူး ..။ ဒီတံတားရဲ႕ Structure Design အမွားဟာ တစ္ႏွစ္တစ္ႏွစ္ လူအသက္နဲ႔ ေငြေၾကးတန္းဖုိးေပါင္းမ်ား စြာႏွစ္စဥ္ဆုံးရႈံး ရပါတယ္…။ တံတားဟာ ရႈခင္းသာ လမ္း ဒါမွမဟုတ္ မင္းနႏၵာလမ္း တစ္ခုခုကုိ ေခါင္းထုိး၀င္ဖုိ႔ မၿဖစ္ႏုိင္ဘူး လားလုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ေတြးမိပါတယ္..။ ၿမစ္ကူးတံတားၿဖစ္တဲ့အတြက္ ေရလယ္တုိင္ေတြကို တစ္ေစာင္းတည္ေဆာက္လုိက္ရင္ ေရစီးေၾကာင္းကုိ ဟန္႔တားမႈပါ ေလ်ာ့က်သြားႏုိင္မလား..။ အိမ္ေတြေပၚကုိ ေက်ာ္ၿပီး တံတားထုိးဖုိ႔ေကာ မၿဖစ္ႏုိင္ဘူးလား…။ စာေရးသူ တစ္ေယာက္ဆုိေတာ့ စိတ္ကူးန႔ဲ တံတားထုိးရတာ လြယ္ပါတယ္..။ ဒါေပမယ့္ တကယ္ေဆာက္တဲ့ အင္ဂ်င္နီယာေတြအေနနဲ႔ကေတာ့ ပညာရပ္ဆုိင္ရာ ကၽြမ္းက်င္မႈေတြ အမ်ားၾကီးနဲ႔ တည္ေဆာက္ရတာ ဆုိတဲ့အပုိင္းကုိ နားလည္ပါတယ္ ..။ ဒါေပမယ့္ လမ္းအသုံးၿပဳသူ တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ လမ္းေပၚမွာ လုံၿခဳံစိတ္ခ်မႈရွိစြာ အသုံးၿပဳႏုိင္ခြင့္ကုိ ေတာင္းဆုိပုိင္ခြင့္ ရွိတယ္လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ယူဆပါတယ္ .။ လူတုိင္းလည္း မိမိတို႔ အသုံးၿပဳတဲ့ လမ္းကုိ အႏၱရာယ္ကင္းစြာ အသုံးၿပဳခြင့္ကုိ ရသင့္ပါတယ္ …။ အဲဒီအတြက္ လမ္းစည္းကမ္း ခ်ဳိးေဖာက္မႈ ေတြကုိ တိတိက်က် အေရးယူရမွာ ၿဖစ္သလုိ လမ္းေပၚမွာ အႏၱရာယ္ကင္းဖုိ႔ကုိလည္း တည္ေဆာက္ထားရမွာပါ..။ အမွန္တကယ္ေတာ့ လမ္းေတြတံတားေတြဟာ ဘယ္အစုိးရမင္းရဲ႕ အိတ္ကပ္ထဲက ပုိက္ဆံနဲ႔မွ ေဆာက္လုပ္ထားတာ မဟုတ္ပဲ အခြန္ထမ္းၿပည္သူေတြရဲ႕ ေငြေၾကးနဲ႔ တည္ေဆာက္ထားတာပါ..။ အဲဒီအတြက္ လမ္းတံတားေတြဟာ ၿပည္သူ႔လုံၿခဳံေရးအစီအစဥ္ေတြ ၿပည့္ၿပည့္၀၀ ပါရွိသင့္ေၾကာင္း တင္ၿပရင္း..။

 

ေအာင္ပုိင္စုိး

 


ဒုတိယကမာၻစစ္မွ ေၿမာက္ဒဂုံဂိတ္ဆုံး…။

 

သန္စြမ္း တက္ၾကြလာတဲ့ ၿမန္မာၿပည္ အေၿပာင္းအလဲေတြၾကားမွာ ကၽြန္ေတာ္ အေမ့ေလ်ာ့ခံ စစ္သားေဟာင္းၾကီး တစ္ေယာက္ အေၾကာင္းေၿပာၿပခ်င္ပါတယ္…။ သူကေတာ့ ဗုိက္ပူ ေခၚ ခ်က္ၾကီးလုိ႔ ခ်စ္စႏုိးေခၚၾကတဲ့ ခ်က္ဗုိ႔လက္ ဘတ္စ္ကား အေဟာင္းၾကီးပါပဲ…။

 

ဗုိက္ပူ ဒါမွမဟုတ္ ခ်က္ၾကီးေတြဟာ သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ေရး တာ၀န္နဲ႔ ကေနဒါႏုိင္ငံ ခ်က္ဗုိ႔လက္ ကုမဏီကေန  မဟာမိတ္တပ္ေတြနဲ႔ အတူ ကမာၻႏုိင္ငံအႏွံ႔အၿပားကုိ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေရာက္ရွိခဲ့ပါတယ္ … ။ စစ္ၿပီးေခတ္မွာေတာ့ ခ်က္ၾကီးေတြဟာ သူတုိ႔ေရာက္ရာအရပ္ေတြမွာ အေၿခခ်ၿပီးေတာ့ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းတာ၀န္ေတြကုိ ဆက္လက္ထမ္းေဆာင္ရ ပါေတာ့တယ္ …။ ဒုတိယကမာၻစစ္အၿပီး စစ္ေအးေခတ္တစ္ေလွ်ာက္ ၿပီးေတာ့ ဘာလင္တံတုိင္းၿပဳိက် စစ္ေအးေခတ္ နိဂုံးခ်ဳပ္ၿပီး ဂလုိဘယ္လုိက္ေဇးရွင္းကုိ အသြား… ပြင္းလင္းၿမင္သာတဲ့ ကမာၻၾကီးမွာ ေခတ္မွီတဲ့ ႏုိင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ခ်က္ၾကီးကုိ ေမ့ေလ်ာ့သြားခဲ့ၾကၿပီ…။ ေခတ္မွီဆက္သြယ္ေရး ယာဥ္ေတြၾကားမွာ ခ်က္ၾကီးဟာ ၿပတုိက္ထဲမွာ တိတ္တဆိတ္ အနားယူေနေပါ့ … ခ်က္ၾကီးဟာ ခ်စ္ခင္သူေတြရဲ႕ ဂုိေဒါင္ထဲမွာ တိတ္တဆိတ္ အိပ္စက္ေနခဲ့ပါတယ္..။ ဒါေပမယ့္ ဒါဟာ တၿခားကမာၻမွာ ၿဖစ္ပ်က္ခဲ့သလုိပါပဲ..။

 

ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံကေတာ့ ၂၀၀၀ ၿပည့္လြန္ ဆယ့္ႏွစ္ခုႏွစ္အထိ ခ်က္ၾကီးကုိ သုံးစြဲခဲ့ၾကပါတယ္ ..။ ဘာေၾကာင့္လည္း ဆုိေတာ့ ခ်က္ၾကီးကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဘ၀ေတြအတြက္ အၿမဲ အေရးပါ အရာေရာက္ေနခဲ့တုန္းမုိ႔ပါ..။ ခ်က္ၾကီးဟာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံရဲ႕ေခတ္အမ်ဳိးမ်ဳိး ထမ္းပုိးထားခဲ့တယ္ ၿပီးေတာ့ သယ္ေဆာင္သြားခဲ့တယ္ေပါ့ …။ ပါလီမာန္ဒီမုိကေရစီ ေခတ္ကေန ဆုိရွယ္လစ္လမ္းစဥ္ပါတီေခတ္ တစ္ေလွ်ာက္လုံး၊ ဘာမသိညာမသိ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔တစ္ေခတ္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔တစ္မ်ဳိးသားလုံး နဲ႔အတူ ခ်က္ၾကီးဟာ ေခတ္က်ပ္က်ပ္ ေခတ္ဆုိးဆုိး ကုိ တုိးေ၀ွ႕က်ပ္ညပ္ ဖိသိပ္ထုိးႏွက္ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ကုိတင္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္ …။ ခ်က္ၾကီးရွိရင္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ဘယ္ေတာ့မွလမ္းမေပ်ာက္ ေစခဲ့ရပါ..။ ခ်က္ၾကီးဟာ ဖက္ဆစ္ဆန္႔က်င္ေရးကေန ေရာင္စုံသူပုန္ေတြ၀ုိင္းထားလည္း သြားၿမဲသြားလွ်က္ ဆြဲၿမဲဆြဲလွ်က္..။ ကၽြန္ေတာ္တုိရဲ႕ ပူးၿပင္းေပ်ာ့အိေနတဲ့ ေပတစ္ရာေတြအကုန္လုံး ခ်က္ၾကီးမေလွ်ာက္ဖူးတဲ့လမ္းမရွိခဲ့ဖူး ခ်က္ၾကီးမေရာက္ဖူးတဲ့ ေဒသမရွိသေလာက္န႔ဲကုိ ခ်က္ၾကီးဟာ ႏုိင္ငံတစ္လႊားမွာ ေရပန္းစားခဲ့ပါတယ္..။ ခ်က္ၾကီးဟာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ သမုိင္းတန္ဖုိးထဲကုိ နက္နက္ရႈိင္းရႈိင္းပါ၀င္ပါတ္သက္ ခဲ့ဖူးပါတယ္..။ ခ်က္ၾကီးဟာ ဘာလင္တံတုိင္း ၿပဳိမက်ခင္ကတည္းက ေဒါင္းအလံကုိ ေခါင္းမွာပန္ၿပီး ဒီမုိကေရစီေတာင္းခဲ့ဖူးတဲ့ ရဲရဲ၀ံ႔၀ံ႔သူရဲေကာင္းၾကီးလည္း ၿဖစ္ခဲ့ပါတယ္.။ ခ်က္ၾကီးဟာ ဒုတိယကမာၻစစ္က စစ္ၿပန္ပါ သမုိင္းေခတ္ေတြကုိ ေတာ္လွန္ရဲတယ္…။

 

ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ တုိင္းၿပည္ဟာ ကမာၻၾကီးနဲ႔ အၿမဲတမ္းအခ်ိတ္ အဆက္လြဲတယ္..။ မဆလ တစ္ပါတီေအာက္မွာ ၿပားၿပား၀ပ္ခဲ့တဲ့ ေန႔ေတြကေန စစ္တပ္ဦးစီးတဲ့  အမိအဖႏုိင္ငံေတာ္ေအာက္ကုိ အေၾကာက္တရားနဲ႔ ေရာက္ခဲ့ရပါတယ္ ႏုိင္ငံတကာ ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြနဲ႔ အထီးက်န္ေမွာင္မုိက္တဲ့ ေန႔ေတြမွာ တစ္ေန႔ခ်င္းတစ္ရက္ခ်င္းကုိ ဘယ္လုိအသက္ေမြး မလည္းေတြးေနရတဲ့  ဆင္းရဲသား နင္းၿပားဘ၀ေတြအတြက္ ခ်က္ၾကီးဟာ နားလည္စာနာအေဖာ္ၿပဳေပးခဲ့ပါတယ္…။ ေန႔ေပါင္းမ်ားစြာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အလုပ္ဆင္းအလုပ္ၿပန္ ႏွစ္နာရီစာေလာက္ ခ်က္ၾကီးထဲမွာ စီးနင္းေနထုိင္ခဲ့ရပါတဲ့ ၿမဳိ႕ေတာ္ ၀န္ထမ္းေတြ အလုပ္သမားေတြ အေနနဲ႔ ခ်က္ၾကီးကုိ သူတုိ႔ဘ၀ထဲက ေမ့ႏုိင္ေတာ့မယ္ မဟုတ္ပါ..။ အဲဒီလူေတြထဲ ကၽြန္ေတာ္လည္း တစ္ေယာက္အပါ အ၀င္ပါ..။ ခ်က္ၾကီးဟာ မက္သေနာနဲ႔ ေမာင္းလုိက္ ဓါတ္ဆီနဲ႔ေမာင္းလုိက္ ေနာက္ဆုံး စီအန္ဂ်ီေၿပာင္းေမာင္းလုိက္နဲ႔ သူသုံးစြဲတဲ့ ေလာင္စာဟာ အမ်ဳိးမ်ဳိးစုံခဲ့ပါတယ္..။ ခ်က္ၾကီးဟာ သစ္သားကုိယ္ထည္ၾကီးနဲ႔ စတက္တာေတြ မေကာင္းေသးတဲ့ ေခတ္တုံးကဆုိ ခ်က္ၾကီးကုိ ေဂါက္တံၾကီးနဲ႔ အင္ဂ်င္ကိုလွည့္လွည့္ႏုိးရတယ္…။ ဂီယာတံသံေခ်ာင္းကုိ သစ္သား ဒုတ္တုိေလးနဲ႔ ေထာက္ေမာင္းရတယ္…။ အင္ဂ်င္၀ုိင္ေစ်းၾကီးတဲ့ ေခတ္ကဆုိ ခ်က္ၾကီးဟာဆပ္ၿပာကုိ ေရနဲ႔ေဖ်ာ္ၿပီး အင္ဂ်င္၀ုိင္လုပ္ေသာက္ခဲ့ရဖူးတယ္…။ ခ်က္ၾကီးဟာ ေနပူက်ဲက်ဲ မုိးသည္းသည္းေပါ့ ဘယ္ေတာ့မွ ေလာကဓံကုိ မၿဖဳံခဲ့ဖူး ဘရိတ္ကုိ သုံးခ်က္ေတာ့ၿပီးမွ အတည္ေပါက္ရပ္လုိ႔ရတယ္ …။ ဒါေပမယ့္လည္း ခ်က္ၾကီးဟာ သမုိင္းမွာလမ္းမမွားခဲ့ဖူး စစ္ၿပန္စစ္မႈထမ္းေဟာင္းေပမယ့္ ခ်က္ၾကီးဟာ အခြင့္အေရးယူဖို႔မၾကဳိးစားခဲ့ဘူး…။ ခ်က္ၾကီးဟာ ေပးဆပ္သူသက္သက္ပဲ သူဘ၀ကုိသူၿဖတ္သန္းခဲ့တယ္..။

 

၁၉၉၀ လြန္ကာလမွ ရန္ကုန္ၿမဳိ႕ဟာ ယခုအခ်ိန္ေလာက္ မၾကီးထြားေသးပါဘူး ၿမဳိ႕သစ္တခ်ဳိ႕တည္ကာစ ဆုိေပမယ့္လူေန က်ဲပါးေနတုန္းပါပဲ …. ယခင္ေခတ္ကတည္း ရွိခဲ့တဲ့ ဆင္ေၿခဖုန္းၿမဳိ႕နယ္ေတြ ဆီကေန ခ်က္ၾကီးဟာ ရန္ကုန္ၿမဳိ႕ထဲကုိ ေခါက္တုံ႔ေခါက္ၿပန္ လူးလာေနခဲ့ရပါတယ္ ခ်က္ၾကီးအတူ ဟီးႏုိးဘတ္စစ္ကားၾကီးေတြနဲ႔ တၿခားယာဥ္အနည္းငယ္ေလာက္ပဲ ရွိပါေသးတယ္ …။ ခ်က္ၾကီးကေတာ့ အားလုံးထဲမွာ တာ၀န္အေက်ဆုံးၿဖစ္မွာပါ သူက စီးေရလည္းမ်ားတယ္ အေခါက္ရည္လည္း မ်ားတယ္ သယ္ေဆာင္ေပးႏုိင္တဲ့ လူနဲ႔ ကုန္စည္ပမာဏကို ၿမန္မာၿပည္မွာ ခ်က္ၾကီးနဲ႔ ယွဥ္ဖုိ႔ တၿခားယာဥ္ေတြ သမုိင္းတစ္ေခတ္စာ ၾကဳိးစားရပါလိမ့္မယ္…။ အလုပ္ဆင္းအလုပ္ၿပန္ ေက်ာင္းၾကဳိေက်ာင္းပုိ႔ နာေရးနဲ႔ တၿခားဗာဟီရေတြ အကုန္လုံး ခ်က္ၾကီးကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ စိတ္ၾကဳိက္သုံးစြဲခဲ့ၾကပါတယ္..။ အဲဒီေနာက္ေတာ့ ခ်က္ၾကီးန႔ဲ ၿပဳိင္ဘက္ တစ္ပါတ္ရစ္ဂ်ပန္ကားေတြ ရန္ကုန္ၿမဳိ႕ လမ္းေတြေပၚမွာမင္းမူ လာေတာ့တယ္..။ အဲယားမြန္းတပ္ ဖြင့္ပိတ္ခက္တဲ့ မွန္တံခါးေတြနဲ႔ ဘရိတ္သံတကၽြီကၽြီနဲ႔ ဂ်ပန္ကားၾကီးေတြဟာ အုိမင္းမစြမ္းၿဖစ္လာတဲ့ ခ်က္ၾကီးအေပၚ စိတ္ပ်က္အားငယ္ ေစခဲ့တာအမွန္ပါပဲ…။ ေဒ၀ူး ဟြန္ဒုိင္း စတဲ့ ကုိရီးယားထုတ္ကားေတြကလည္း လမ္းေပၚမွာ ခ်က္ၾကီးကုိ အထင္မၾကီးတဲ့အၾကည့္နဲ႔ က်ပ္တန္အေၾကြေတြ စုကုိင္ထားရလုိ႔ ခ်က္ၾကီးကုိ ေကာက္ရုိး အမႈိက္လုိ႔ ႏွိမ္ေခၚၾကတဲ့ ေန႔ေတြလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္..။ ဒါေပမယ့္လည္း ၿမဳိ႕ေတာ္ရဲ႕ အေၿခခံလူတန္းစားေတြအတြက္ သူ႔ဘ၀ကုိအႏွိမ္ခံခဲ့ရလည္း အံခဲၿပီးတာ၀န္ေက်ခဲ့ပါတယ္..။ ၂၀၀၀ ၿပည့္လြန္ႏွစ္ေတြမွာေတာ့ ခ်က္ၾကီးကုိ ၿမဳိတြင္းၿမဳိ႕နယ္ေတြကေန အာဏာပုိင္ေတြက ႏွင္ထုတ္ခဲ့တယ္ …။ တစ္ခ်ိန္က သူတစ္ကုိယ္တည္း အခ်ိန္မွန္မွန္ ရုန္းကန္ေကၽြးခဲ့ရတယ္ ၿမဳိ႕လယ္လမ္းေတြကေန ရင္နာနာနဲ႔ စြန္႔ခြာလာခဲ့တယ္ …။ ဆင္ေၿခဖုံးၿမဳိနယ္ေတြၾကား အေၿခခံၿပည္သူေတြနဲ႔အတူ ခ်က္ၾကီးဟာ သူ႔ဘ၀ကို ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ၿဖတ္သန္းတည္ေဆာက္ခဲ့တယ္…။ သူနဲ႔ၿမဳိ႕သစ္သားေတြၾကားမွာ နားလည္မႈေတြတစ္သားတည္းေပါ့..။ ငါးၿပား ဆယ္ၿပားေခတ္ကေန ငါးဆယ္က်ပ္ တစ္ရာ့ငါးဆယ္က်ပ္အထိ ဘယ္ယာဥ္တစ္စီးစီးက ၿဖတ္သန္းခဲ့ဖူးမွာလည္း…။ ခ်က္ၾကီးဟာ ေန၀င္ညေနေစာင္းေတြမွာ သူ႔ရဲ႕ ရွည္လ်ားတဲ့ သမုိင္းေၾကာင္း သူၿပန္ေတြးရင္းေက်နပ္ေနခဲ့ပါတယ္..။

 

အခ်ိန္က အရာရာကို ကုစားသြားလိမ့္မယ္ ဆုိတဲ့ ၿမန္မာစကားတစ္ခြန္းရွိတယ္ … အဲဒီလုိပဲ အခ်ိန္ကအရာရာကုိ ေသဆုံးသြားေစလိမ့္မယ္ ဆုိတဲ့အနိစၥတရားလည္းရွိတယ္ အေတာ္မ်ားမ်ားက သတိၿပဳမိမွာမဟုတ္ဘူး…ခ်က္ၾကီးဟာ သူဘ၀ေနာက္ဆုံးေန႔ေတြေရာက္လာလိမ့္မယ္ ဆုိတာၾကဳိတင္သိႏွင့္ေနခဲ့ပါတယ္… ၂၀၁၂ စက္တင္ဘာဟာ ခ်က္ၾကီးေတြကုိ နိဂုံးခ်ဳပ္ေစခဲ့ပါတယ္… ေနာက္ဆုံးအခ်ိန္အထိ ခ်က္ၾကီးေတြဟာ ေၿမာက္ဒဂုံၿမဳိ႕နယ္ထဲမွာ ၿမဳိ႕သစ္သားေတြရဲ႕ သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ေရးကုိ တာ၀န္ယူေပးခဲ့တုန္းပါပဲ…။ ေနာက္ထပ္ အစားထုိးကားေတြ မလာခင္ ကားသစ္လမ္းသစ္နဲ႔ စမတ္မက်ေသးခင္စပ္ၾကားေတာ့ သစ္သားထုိင္ခုံ နဲ႔ ေဂါင္းမၿပဴလက္မထုတ္ရကို ပန္းခ်ီလက္ေရးနဲ႔ ေရးထားတဲ့ ပန္ကာမရွိ အဲယားကြန္းမပါ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္စာသားကုိ ဘာေၾကာ္ၿငာမွ မပါပဲေရးထားတဲ့ ခ်က္ၾကီးေတြဟာ တာ၀န္ေက်ေက် ရွိႏွင့္ေနဦးမွာပါ…။ခ်က္ၾကီးဟာ ရန္ကုန္ၿမဳိ႕ေပၚက ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ေတြကုိ ထိန္းသိမ္းဖုိ႔ ဖြဲ႔တဲ့ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္လုိင္းေပါင္းစုံးထိန္းသိမ္းမႈ ေကာ္မတီကုိ ကမကထလုပ္ခဲ့သူထဲမွာ ပါ၀င္ခဲ့သူပါ ဒါေပမယ့္ ဒီကေန႔မွာ ခ်က္ၾကီးကုိ ထိမ္သိမ္းဖုိ႔အတြက္ အဲဒီအဖြဲ႔က တာ၀န္မယူႏုိင္ေတာ့တာ ေတြ႔ေနရပါတယ္..။ သမၼတနဲ႔ ေနာက္ေၾကာင္းမၿပန္ေရး မူ၀ါဒကုိ အခြင့္အေရးယူၿပီး ေခတ္ကာလနဲ႔မေလွ်ာ္ညီေတာ့ တဲ့အတြက္ဆုိၿပီး ခ်က္ၾကီးရဲ႕သမုိင္းကုိ အင္းစိန္ရြာမမွာ အရည္ၾကဳိပစ္ရေတာ့မွာလား…။ ကမာၻလွည့္ခရီးသည္ေတြကို ဆြဲေဆာင္ဖုိ႔ တန္ဖုိးထားသူေတြ ဂုဏ္ယူႏုိင္ေစဖုိ႔ သမုိင္းမွတ္တမ္းအၿဖစ္ သပ္သပ္ရပ္ရပ္ ခ်က္ၾကီးတစ္လုိင္းဟာ မဟာရန္ကုန္မွာ ေၿပးဆြဲေနဖုိ႔ မလုိအပ္ဘူးလား … လုိ႔ အဲဒီလုိစကားေတြ ခ်က္ၾကီးကို ခ်စ္ခင္သူေတြဆီက ၾကားခ့ဲရဖူးပါတယ္…။ ခ်က္ၾကီးကေတာ့ သမုိင္းေခတ္ကုိ တာ၀န္ေတြေက်ခဲ့ၿပီၿဖစ္ပါတယ္…။

 

ေအာင္ပုိင္စုိး

 




            အုပ္စုိးသူ မင္းစုိးရာဇာမွန္သမွ် မိမိ တန္ခိုးအာဏာ ခုိင္ၿမဲတည့္တံ့ၾကီးပြား တုိးတက္ေစခ်င္ရင္ ပရိယာယ္မ်ားမ်ားနဲ႔ လွည့္စားရမယ္၊ လိမ္ရမယ္၊ ညာရမယ္ အာဏာကုိသုံးၿပီး မညွာမတာ ဖိစီးႏွိပ္စက္သုတ္သင္ရမယ္ ဆုိတဲ့ အၾကံဥာဏ္ေတြ ေၾကာင့္ အမ်ားတကာရြံ႔မုန္းတဲ့ အီတလီ (Italian) လူမ်ဳိး  ဒႆန နိကပညာရွင္ဟာ နစ္ကုိလုိမက္ခီယာဗယ္လီ (Niccolo Machiavelli) ၿဖစ္ပါတယ္။
            ဘယ္ေနရာမွာမွ ဒါမ်ဳိး ဒါလုပ္လုိ႔ မသင့္ပါကလားလုိ႔ ဆုတ္ဆုိင္းၿခင္းမရွိတဲ့၊ လူအမ်ားက လူယုတ္မာလုိ႔ အေခၚခံရတဲ့လူက ကမာၻမွာ အယုတ္တမာေတြပဲ လုပ္ေနၾကတာမဟုတ္လား။ ဟန္ေကာင္းေကာင္းနဲ႔ စကားလွလွေၿပာၿပီး တကယ္တမ္းေတာ့ ယုတ္မာၾကတာပါပဲ။ ငါ့လုိ ေၿဗာင္ေၿပာၿပီး ေၿဗာင္မလုပ္ရဲၾကတာ တစ္ခုပဲ ကြာၿခားတယ္။ အဲဒါကုိ ေထာက္ခံေက်နပ္တဲ့ လူေတြလည္းရွိပါတယ္။ သူေရးတဲ့ စာေတြကုိ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြ ဒႆနိကဆရာေတြပါ အေသးစိတ္ေလ့လာ ၾကတယ္။ အဲဒီေလာက္ ဂရုတစုိက္ဖတ္ၾက၊ ေလ့လာၾကတဲ့စာမ်ဳိးက နည္းတယ္။ အဲဒါလည္း အံ့ၾသစရာတစ္ခု ၿဖစ္ပါတယ္။
            မက္ခီယာဗယ္လီ (Machiavelli) ကုိ အီတလီ( Italy)၊ ဖေလာရဲင့္စ္ (Florence) မွာ ၁၄၆၉က ေမြးဖြားခဲ့ပါတယ္။ အေဖေရွ႕ေန၊ ဂုဏ္ၾကီးတဲ့ မ်ဳိးႏြယ္က ဆင္းသက္တယ္။ ဓနစည္းစိမ္ ပါးရွားတယ္။ အီတလီ မွာ ေရွးစာေပပညာေတြ ၿပန္ၿပီးေလ့လာတဲ့ ရီေနဆန္႔ (Renaissance) ေခတ္က ၿပင္သစ္ (France)၊ စပိန္ ( Spain)၊ အဂၤလန္ (England) လုိေပါငး္စည္း ညီညြတ္စည္ပင္ခိ်န္နဲ႔ ဆန္႔က်င္ဘက္၊ အီတလီ က အစိပ္စိပ္ အၿမႊာၿမြာ ကြဲေနခ်ိန္ၿဖစ္လုိ႔ ဓေလ့အရာမွာ ေၿပာင္ေၿမာက္ၾကီးက်ယ္ေပမယ့္ ႏုိင္ငံေရးအရ အားနည္းေနခ်ိန္ၿဖစ္ပါတယ္။
            မက္ခီယာဗယ္လီ အရြယ္ေရာက္တဲ့အခါ ဖေလာ့ရင္စ့္ကုိ မဲဒီစီ ( Medici) မင္းဆက္ အသေရရွင္ ေလာ္ရန္ဇုိ (Lorenzo) အုပ္ခ်ဳပ္ေနခ်ိန္ၿဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေလာ္ရန္ဇုိ နတ္ရြာစံၿပီးတဲ့ ၁၄၉၂ ေနာက္မၾကာမီ မဲဒီစီ ေတြကုိ ဖေလာရင္စ့္က ေမာင္းထုတ္လုိက္ၿပီး ၿပည္ေထာင္စု သမၼတႏုိင္ငံၿဖစ္သြားတယ္။ ၁၄၉၈ မွာ အသက္ႏွစ္ဆယ့္ကုိးႏွစ္ ရွိတဲ့ မက္ခီယာဗယ္လီ ဟာ ဖေလာ့ရင့္စ္က ၿပည္သူ၀န္ထမ္းအၿဖစ္နဲ႔ ရာထူးၿမင့္ၿမင့္က ရထားၿပီးၿဖစ္တယ္။ အဲဒီကစၿပီး တစ္ဆယ့္ေလးႏွစ္လုံးလုံး ဖေလာ့ရင့္စ္ သမၼတႏုိင္ငံရဲ႕ သံၾကီးတမန္ၾကီး အေနနဲ႔ အီတလီအတြင္း၊ ၿပင္သစ္၊ဂ်ာမဏီႏုိင္ငံ ေတြကုိေရာက္ခဲ့တယ္။
            ဖေလာရင့္စ္ သမၼတႏုိင္ငံက ၁၅၁၂ မွာ ၿပဳိလဲပ်က္စီးသြားတယ္။ မဲဒီစီေတြ အာဏာၿပန္ရတယ္။ မက္ခီယာဗယ္လီ အလုပ္ၿပဳတ္တယ္။ ေနာက္တစ္ႏွစ္မွာ မဲဒီစီ မင္းသစ္ေတြကုိ ဖယ္ရွားပစ္ဖုိ႔ ၾကံရာပါဆုိၿပီး အဖမ္းခံရတယ္။ အႏွိပ္စက္ အညွဥ္းပန္းခံရတယ္။ အၿပစ္မရွိတာ ထင္ရွားေတာ့မွ အဖမ္းခံရတဲ့ ႏွစ္မွာပဲ လႊတ္လုိက္တယ္။ အဲဒီေနာက္ ဖေလာရင့္စ္ နဲ႔မေ၀းလွတဲ့ ကက္စီယာႏုိ ( San Casciano) မွာ ၿခံေၿမေသးေသး ၀ယ္ၿပီးေနလုိက္ပါတယ္။
            ေနာက္တစ္ဆယ့္ေလးႏွစ္ အတြင္းမွာ သူေရးတဲ့စာအုပ္ေတြ အမ်ားၾကီးထဲက ေက်ာ္ၾကားတဲ့ႏွစ္အုပ္ ၁၅၁၃ ခုႏွစ္ေရးတဲ့ မင္းသား(The Prince) နဲ႔ တုိင္တပ္စ္လိဗိယပ္စ္ရဲ႕ ပထမက်မ္းဆယ္က်မ္းအေၾကာင္း ေၿပာၿပခ်က္( The Discourses upon the first ten Books of Titus Livius) ၿဖစ္ပါတယ္။ တၿခားက်မ္းေတြက စစ္ၿပဳနည္း (The Art of War) ဖေလာရင့္စ္သမုိင္း ( History of Florence) နဲ႔ အခုထိ ရံဖန္ရံခါ ကၿပရေသးတတဲ့ မၿႏဂုိလ ( La Mandragola) ၿပဇာတ္ၿဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မင္းသား(The Prince) အတြက္ သူနာမည္ရတာပါ။ အဲဒီက်မ္းက ဒႆနိကက်မ္းၿဖစ္ၿပီး လက္စြမ္းၿပက်မ္း၊ ဖတ္လုိ႔လြယ္တယ္။ အေရးလည္းေကာင္းတယ္။ မက္ခီယာဗယ္လီမွာ အိမ္ေထာင္ရွိတယ္။ ကေလးေၿခာက္ေယာက္၊ ၁၅၂၇ မွာကြယ္လြန္ေတာ့ အသက္ ၅၈ ႏွစ္ရွိၿပီ။
            ႏုိင္ငံအၾကီးအကဲရဲ႕ လက္စြဲစာအုပ္က မင္းသား(The Prince) ၿဖစ္ပါတယ္။ ဒီက်မ္းရဲ႕ အေၿခခံကုိ ေၿပာရရင္ မင္းၿဖစ္တဲ့ ပုဂၢဳိလ္က ေအာင္ၿမင္ခ်င္ရင္ မိမိ ဂုဏ္သိကၡာကုိ နည္းနည္းကေလးမွာ ငဲ့ညွာဖုိ႔ မလုိဘူး။ အနပ္အပါးရွိဖုိ႔နဲ႔ လက္နက္အားေကာင္းဖုိ႔ ပဲလုိတယ္။ မက္ခီယာဗယ္လီ အဆုိကုိေၿပာရရင္ ႏုိင္ငံတစ္ခုမွာ အလုိအပ္ဆုံး အဂၤါရပ္က လက္နက္ေတာင့္တင္းဖုိ႔ပဲၿဖစ္တယ္။ ေၾကးစားတပ္၊ သူတစ္ပါးရဲ႕တပ္ အဲဒါေတြကုိ အားကုိးေနရရင္ ကုိယ့္အေၿခအေနဟာ အညံ့ဆုံး၊ ေဘးအႏၲရာယ္ အမ်ားဆုံးေတြ႔ရတတ္တယ္လုိ႔ ေၿပာႏုိင္ပါတယ္။  
            ရွင္ဘုရင္ဟာ လူအမ်ားရဲ႕ ေထာက္ခံခ်က္ကုိ ရယူႏုိင္ဖုိ႔  သိပ္လုိတယ္လုိ႔ လည္းေၿပာပါတယ္။ ေဘးဒုကၡနဲ႔ ၾကဳံရင္ လူအမ်ားရဲ႕ ေထာက္ခံမႈ အလုိဆုံးဆုိတာ သိမယ္။ ဒီေနရာမွာ အာဏာကုိ အရယူတဲ့အခါ ေက်းေတာ္မ်ဳိး ကြၽန္ေတာ္မ်ဳိးေတြကုိ စိမ္၀မ္းငယ္ေအာင္၊ ၿငိဳၿငင္ေအာင္ လုပ္ရတာမ်ဳိး ၾကဳံေတြ႔ရတတ္တယ္။ အာဏာသိမ္းခ်ိန္မွာ ရက္စက္စရာရွိရင္ အၿပတ္လုပ္၊ ေနာင္ၾကဥ္သြားေအာင္ တစ္ခါတည္းလုပ္လုိ႔ အၾကံေပးပါတယ္။ အဲဒါမွ ခဏခဏမလုပ္ပဲ ေနလုိ႔ရမယ္လုိ႔ သူကေၿပာပါတယ္။ ေက်းဇူးၿပဳတဲ့အခါမွာ နည္းနည္းပဲၿပဳ၊ ဒါမွ ေက်းဇူးကုိ ခံစားခြင့္ရတယ္။
            အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ ေအာင္ၿမင္ဖုိ႔ မွဴးေကာင္းမတ္ေကာင္း သိပ္လုိတယ္။ အလုိ ၾကဳိက္ အလုိက္သင့္ ေၿမွာက္ပင့္တတ္သူေတြ ၀ုိင္းရံမေနဖုိ႔ သတိထားရမယ္လုိ႔ လည္းေၿပာပါတယ္။ အဲဒီလိုလုပ္ႏုိင္ဖုိ႔လည္း သင္ၾကားပါတယ္။
            မင္းသားက်မ္း အခန္း ၁၇ မွာ ခ်စ္တာနဲ႔ ေၾကာက္တာ ဘယ္ဟာေကာင္းသလဲလုိ႔ ရွင္းၿပထားတယ္။
အမွန္က ခ်စ္ေၾကာက္ရုိေသတာက အေကာင္းဆုံးၿဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ၾကဳိက္ရာတစ္ခုကုိ ေၿပာပါဆုိရင္ ခ်စ္တာထက္ ေၾကာက္တာက ပုိၿပီး ေဘးအႏၲရာယ္နည္းတယ္။ ခ်စ္တယ္ဆုိတာက အၿပန္အလွန္ ငဲ့ညွာတဲ့ သေဘာရွိေပမယ့္ လူ႔သဘာသက တစ္ကုိယ္ေကာင္းစိတ္မ်ားတတ္လုိ႔ လုိအပ္ရင္ သစၥာ ေဖာက္ႏုိင္တယ္။ ေၾကာက္ေနရင္ မဟုတ္တာ မလုပ္ရဲေတာ့ပါ။
            အခန္း ၁၈ မွာ ရွင္ဘုရင္ဟာ ဘယ္နည္းလမ္းကုိ လက္စြဲထားရမလဲေမးရင္ ကုိယ္က်ဳိးကုိၾကည့္ၿပီး ထုံးနည္းကုိ လႊတ္သင့္လႊတ္ရမွာ ၿဖစ္တယ္လုိ႔ ေၿပာပါတယ္။ အာမခံခ်က္ပ်က္ရင္လည္း အေၾကာင္း ယုတၴိရွိေအာင္ ၿပႏုိင္စရာ အခ်က္ေတြရွိပါတယ္။ လူေတြဟာ အတယ္၊ အေၿခအေနကုိၾကည့္ၿပီး ရသေလာက္ပဲ လက္ခံတတ္ၾကတယ္။ လိမ္ၾကည့္ပါ။ အလိမ္ခံခ်င္ သူေတြမ်ားတာကုိ ေတြ႔မယ္။ ဒီအယူအဆမွာ လက္ေတြ႔က်တဲ့ သေဘာထားတစ္ခုက သူတစ္ပါးရဲ႕ အာမခံခ်က္ ဆုိတာကုိလည္း မယုံပါနဲ႔လုိ႔ ေၿပာပါတယ္။
            မင္းသားက်မ္းကုိ အာဏာရွင္လက္စြဲ လုိ႔ေခၚေလ့ရွိပါတယ္။ မက္ခီယာဗယ္လီ ရဲ႕ ၀န္ထမ္းဘ၀နဲ႔ ေရးသားတဲ့ တၿခားက်မ္းေတြ အရေၿပာရရင္ သူက သမၼတႏုိင္ငံအစုိးရကုိ အာဏာရွင္အစုိးရထက္ပုိၿပီး ႏွစ္သက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အီတလီ ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရး၊ စစ္ေရး က်ဆင္းတာေတြကုိ မေက်မနပ္ၿဖစ္လြန္းလုိ႔ တုိင္းႏုိင္ငံကုိ စုစည္းၿပီး အစြမ္းထက္တဲ့ မင္းေပၚလာေစခ်င္တယ္။ ဒါမွ ႏုိင္ငံၿခား အေႏွာင့္အယွက္ကုိလည္း ေမာင္းထုတ္ႏုိင္တယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္ မွတ္သားစရာေကာင္းတာက ၾကမ္းၾကမ္းရမ္းရမ္း လုပ္ပါလုိ႔ သူမ်ားကုိ ေၿမွာက္ေပးေပမယ့္ သူကုိယ္တုိင္က စိတ္ကူးယဥ္ယဥ္၊ မ်ဳိးခ်စ္စိတ္အၿပည့္ နဲ႔ သူေၿပာသလုိ သူလုိက္လုပ္ႏိုင္မယ့္ လူစားမဟုတ္ပါ။
            မက္ခီယာဗယ္လီ လုိ အၿပင္းအထန္ ရႈတ္ခ်တာကုိ ခံရတဲ့ ဒႆနိကဆရာမရွိပါ။ ႏွစ္ကာလအၾကာၾကီး သူ႔ကုိ မေကာင္းဆုိး၀ါးစီးေနတဲ့လူ၊ ေၿပာပုံလုပ္ပုံ ဆုိးညစ္ယုတ္မာတယ္လုိ႔ အထင္ခံရတယ္။ သူေပးတဲ့နညး္ကုိ လုိက္နာတဲ့ လူေတြကပဲ သူ႔ကုိ ၿပင္းၿပင္ထန္ထန္ ေ၀ဖန္ရႈတ္ခ်တယ္။
            မက္ခီယာဗယ္လီကုိ အက်င့္စာရိတၴညံ့သူအေနနဲ႔ ေ၀ဖန္ၾကရာမွာလည္း သူ႔ကုိ စြပ္စြဲေပမယ့္ သူ႔စကားေတြမွာပါတဲ့ အတုိင္း ဒီစိတ္ကူး ဒီအလုပ္ေတြကုိ တကယ္လက္ေတြ႔လုပ္လုိ႔ ေအာင္ၿမင္တာကုိ ၾကည့္ၿပီးမွ သူက အခုလုိထင္ၿမင္ခ်က္နဲ႔ တစ္ဆင့္ေၿပာတာ ၿဖစ္တယ္ဆုိတာ ထင္ရွားပါတယ္။ ေရွးပေ၀ဏသီက စၿပီး ေခတ္အဆက္ဆက္ ေအာင္ေအာင္ၿမင္ၿမင္  သုံးလာတဲ့ နည္းေတြၿဖစ္တယ္။ မက္ခီယာဗယ္လီေၿပာတဲ့အထဲမွာ ေရွးက တကယ့္အၿဖစ္အပ်က္ေတြကုိ ကုိးကားၿပီးေၿပာၿမဲၿဖစ္တယ္။ အဲဒါအၿပင္ လက္ငင္းနမူနာေတြလည္း ထည့္ေၿပာပါေသးတယ္။ စံၿပအၿဖစ္ သူေၿပာတဲ့ ဆီဇာေဘာဂ်ိယ ( Cesare Borgia) က သူ႔ဆီက နည္းခံသူမဟုတ္၊ ဆီဖာေဘာဂ်ိယ နည္းကုိသာ မက္ခီယာဗယ္လီက ယူေၿပာတာၿဖစ္ပါတယ္။
            ႏုိင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြ ထဲက ဘင္နစ္တုိမူဆုိလီနီ ( Benito Mussolini) တစ္ေယာက္သာ မက္ခီယာဗယ္လီကုိ လူပုံအလယ္မွာ ခ်ီးမြမ္းေၿပာဆုိတာ မဟုတ္ပါ။ ႏုိင္ငံေရးမွာ ထင္ရွားသူတုိင္း မင္းသားကုိ အေသးစိတ္ ဂရုတစုိက္ ဖတ္ၾကပါတယ္။ နပုိလီယံ ( Napoleon) က ဒီက်မ္းကုိ ေခါင္းအုံးအိပ္တယ္လုိ႔ အဆုိရွိတယ္။ ဟစ္တလာ ( Hitler) နဲ႔ စတာလင္ ( Stalin) တုိ႔ေတာင္ပါေသးတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ အဲဒီေနရာမွာ မက္ခီယာဗယ္လီ ေၿပာတဲ့နည္းေတြကုိ သူ႔ထက္ေရွးက်တဲ့ သူေတြနဲ႔ သူ႔ေနာက္က လူေတြမွာ ဘယ္သူေတြက ပုိၿပီး သုံးစြဲခဲ့သလဲလုိ႔ ေမးၾကည့္ပါ။ ေနာက္ပုိင္းမ်ားတာ ကုိေတြ႔မယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း သူ႔ကုိ ဒီစာအုပ္မွာ အခုလုိ ေနာက္ပုိင္းေနရာကုိ သူ႔ကုိ ပုိ႔ထားရတာၿဖစ္ပါတယ္။ သူ႔စာကုိ ဘယ္ေလာက္ လက္ေတြ႔လုပ္ၾကသလဲလုိ႔ ေၿပာဖုိ႔ ခက္ေပမယ့္ ႏုိင္ငံေရးက်င့္ထုံးမွာ ၾသဇာရွိတာေတာ့ ေသခ်ာတယ္။ ေရွးက ဆရာၾကီးေတြ ၿဖစ္တဲ့ ပေလတုိ( Plato)၊ စိန္႔ၾသဂတ္စတင္း ( St. Augusitne) တုိ႔က ႏုိင္ငံေရးကုိ ယုံၾကည္မႈအထိမ္းခ်ဳပ္ေတြနဲ႔ ဖက္တြဲၿပီး ေလ့လာတယ္။ မက္ခီယာဗယ္လီ က သမုိင္းနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးကုိ အခု မ်က္ၿမင္နဲ႔ ညွိၿပီးေၿပာတယ္။ လူမႈက်င့္ထုံးကုိ အေလးအနက္မထားပါ။ တစ္မ်ဳိးေၿပာရရင္ အာဏာလုိခ်င္ ဒီလုိလုပ္လုိ႔ မေၿပာပါ။ အာဏာၿမဲခ်င္ရင္ ဒီလုိလုပ္လုိ႔ေတာ့ပါတယ္။ ဘယ္လုိလုပ္လုိ႔ အာဏာၿမဲေနတာကုိသာ ေၿပာတယ္ဆုိရင္ ပုိမွန္တယ္။ လုပ္သင့္တာကုိ မေၿပာ၊ လုပ္ေနတာကုိသာ ေၿပာပါတယ္။ အခုထက္ ႏုိင္ငံေရးမွာ လက္ေတြ႔ကုိသာ အာရုံစုိက္ရတယ္ ဆုိတဲ့အခ်က္ကေတာ့ မက္ခီယာဗယ္လီရဲ႕ ၾသဇာ၊ သူ႔ေက်းဇူးၿဖစ္ပါတယ္။ မက္ခီယာဗယ္လီကုိ ေခတ္ႏုိင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္လုိ႔ ေခၚရင္ၿဖစ္ပါတယ္..။


5 October, 2001
ေဒါက္တာသန္းထြန္း
ေက်ာ္စြာ၁၀၀
မူရင္းေရးသားသူ ---- MICHAEL H.HART


ဒီစာကုိ ဖတ္တဲ့လူအမ်ားစုဟာ စကၠဴကုိ စတင္တီထြင္တဲ႔ ဆုိင္လန္(TS’AI LUN) ကုိၾကားဖူးၾကမွာ မဟုတ္ပါ။ သူတီထြင္တဲ့ ပစၥည္းရဲ႕ အေရးပါအရာေရာက္ ပုံကုိေထာက္ၿပီးေၿပာရရင္၊ သူ႔ကုိ အေနာက္တုိင္းက လူေတြမသိတာဟာ အမ်ားၾကီးအရုပ္ဆုိးပါတယ္။ စြယ္စုံက်မ္းၾကီးေတြမွာေတာင္ သူ႔အေၾကာင္း သုံးေလးေၾကာင္းေလာက္ေတာင္ မေရး၊ ခုိင္လုံတယ္ လုိ႔ဆုိတဲ့ ေက်ာင္းသုံးသမုိင္းဖတ္စာအုပ္ ေတြထဲမွာလည္းမပါ။ စကၠဴသိပ္အေရးပါ တာေတာင္ စကၠဴကုိ စတင္လုပ္သူကုိ မသိၾက၊ မေၿပာၾကတာေထာက္ရင္ သူဟာတကယ္မရွိတဲ့ လူလားလုိ႔ ထင္စရာၿဖစ္ေနပါတယ္။ ေသေသခ်ာခ်ာ သုေတသနလုပ္ေတာ့၊ သူဟာ တရုတ္နန္းတြင္းသား အရာရွိတစ္ဦးၿဖစ္တယ္။ ခရစ္ႏွစ္ ၁၀၅ ေလာက္က ဧကရာဇ္ေဟာတိ ( Emperor Hoti) ကုိ စကၠဴနမူနာေတြ ဆက္သဖူးတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ (ဟန္မင္းဆက္ မင္းသုံးရာဇ၀င္ Official History of the Han Dynasty) ထဲမွာ ဆုိင္လန္က တီထြင္ခ်က္တစ္ခု လုပ္ပုံကုိေတြ႔ႏုိင္ပါတယ္။ တရုတ္ေတြဟာ ဆုိင္လန္က စကၠဴကုိ တီထြင္တယ္လုိ႔ သိၾကပါတယ္။
            ဆုိင္လန္ရဲ႕ ဘ၀ဇာတ္လမ္းကုိေတာ့ သိပ္မသိပါ။ တရုတ္မွတ္တမ္းအရ သူက မိန္းမစုိးတစ္ေယာက္ ၿဖစ္ပါတယ္။ ဧကရာဇ္မင္းၿမတ္က သူ႔တီထြင္ခ်က္ကို ႏွစ္သက္ၿမတ္ႏုိးလုိ႔ သူ႔ကုိ ရာထူးတုိးေပးတယ္။ ဘြဲ႔တပ္ေပးတယ္။ ဒါနဲ႔ သူဟာ လူခ်မ္းသာ တစ္ေယာက္ၿဖစ္သြားတယ္။ ဒါေပမယ့္ နန္းတြင္းလုပ္ၾကံမႈမွာ ပါတယ္ဆုိၿပီး ပထုတ္လုိက္လုိ႔ တိမ္ၿမဳပ္သြားရတယ္။ တရုတ္မွတ္တမ္း ထဲမွာေတာ့ သူ႔ဂုဏ္သိကၡာက်ဆင္းလုိ႔ ေရေကာင္းေကာင္းခ်ဳိး၊ အ၀တ္ေကာင္းေကာင္း ၀တ္ၿပီးမွ အဆိပ္ေသာက္တယ္လုိ႔ ေဖာ္ၿပထားတယ္။
            တရုတ္ႏုိင္ငံ အႏွံ႔အၿပားမွာ စကၠဴကို ခရစ္ႏွစ္ရာစုႏွစ္တြင္းမွာပဲ အသုံးၿပဳခဲ့ၾကတဲ့အၿပင္ ရာစုႏွစ္အနည္းငယ္ အတြင္းမွာပဲ တရုတ္က တၿခားအာရွ ႏိုင္ငံေတြကိုပါ စကၠဴတင္ပုိ႔ေရာင္းခ်ခဲ့ပါတယ္။ စကၠဴလုပ္ငန္းကုိလည္း သူတစ္ပါးမသိေအာင္ လ်ဴိ႕၀ွက္ထားပါတယ္။ ခရစ္ ၇၅၁မွာ စကၠဴလုပ္တတ္တဲ့ တရုတ္ေတြကို အာရပ္ကဖမ္းသြားၿပီး မၾကာခင္မ်ာ စမာခန္ ( Samarkhand) နဲ႔ ဘဂၢဒက္( Baghdad) မွာ စကၠဴၿပဳလုပ္တာကုိ ေတြ႔ရတယ္။ အာရပ္ေလာက (Arab World) မွာ ဒီစကၠဴလုပ္တဲ့ ပညာ တၿဖည္းၿဖည္း ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားၿပီး ဂုတင္ဗတ္ ( Gutenberg) ကေခတ္စာပုံႏွိပ္စက္ကုိ တီထြင္တဲ့အခါ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြမွာ သားေရခ်ပ္ (parchment) ေပၚစာေရးတဲ့ အေလ့တိမ္ေကာၿပီး၊ စကၠဴနဲ႔ မွတ္သားတဲ့ အေလ့ေရာက္လာပါေတာ့တယ္။
            အခုေတာ့ စကၠဴသုံးတဲ့ အေလ့အထ သိပ္တြင္က်ယ္ၿပီးေနေတာ့၊ ဟုိအရင္ စကၠဴမေပၚခင္က ဘယ္လုိမ်ားေနပါလိမ့္လုိ႔ ဘယ္သူမွမသိ၊ ေတြးလုိ႔လည္း မၾကည့္ၾကေတာ့ပါ။ တရုတ္ႏုိင္ငံမွာ ဆုိင္လန္လက္ထက္မေရာက္ မီ စာအုပ္မရွိေသးဘူး။ ၀ါးေပၚမွာပဲေရးတယ္။ အဲဒါက်ေတာ့ ကုန္က်စရိတ္မ်ားလုိ႔ အမ်ား မသုံးႏုိင္ပါ။ အေနာက္တုိင္းမွာေတာ့ စကၠဴမေပၚခင္က သားေရၿပားေပၚမ်ာ ေရးတယ္။ သုိးေရခြံ႔၊ ႏြားကေလးေရကို အထူးၿပဳၿပင္ေ႔ပးမွ မွင္နဲ႔ေရးလုိ႔ရတယ္။ သာေရးအစား ဂရိ( Greek)၊ ေရာမ(Rome)နဲ႔ အီဂ်စ္ (Egypt) မွာ ပက္ပီရပ္ (papyrus က်ဴပင္) ကုိသုံးတယ္။ သူလည္းလုပ္ရတာ လက္၀င္တယ္၊ ေစ်းၾကီးတယ္၊ ရွားတယ္။
            ခုေခတ္မွာ စာအုပ္နဲ႔ စာေရးကိရိယာေတြ သိပ္ေပါမ်ားလာတာဟာ စကၠဴေပၚ လာတာကေန ဆင္းသက္တဲ့ ရလဒ္လုိ႔ ေၿပာႏုိင္တယ္။ စကၠဴနဲ႔ စာပုံႏွိပ္စက္ တြဲဖက္ေနေတာ့၊ စကၠဴသာမရွိရင္ အခက္သားလုိ႔ပဲ ေၿပာမလား၊ အမွန္ကေတာ့ စကၠဴလုိ ေပါေပါ သုံးစရာမရွိရင္ ပုံႏွိပ္စက္ဟာ သိပ္မတြင္ႏုိင္ပါ။
            ဒီလုိဆုိရင္ အခုစာရင္းမွာ ဆုိင္လန္နဲ႔ ဂုတင္ဗတ္ႏွစ္ေယာက္ထဲက ဘယ္သူ႔ကို ေရွ႕ကထားမလဲဆုိတဲ့ ၿပႆနာ ၀င္လာၿပီး၊ ႏွစ္ေယာက္စလုံးကုိ အရည္တူလုိ႔ ထင္မိပါတယ္။ ႏွစ္ေယာက္ စလုံးထမ္းပုိးထမ္းဆုိေတာ့ ဆုိင္လန္ကုိ နည္းနည္းေလး အသာေပးခ်င္တဲ့ အေၾကာင္းက
(၁) စကၠဴဟာ စာေရးကိရိယာ အၿဖစ္ အသုံးခ်တာထက္ တၿခားအသုံးေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါေသးတယ္။ တၿခားအသုံးေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါေသးတယ္။ တၿခား ဘာသုံးမလဲ စဥ္းစားၾကည့္စမ္းပါ။ အံ့ၾသသြားမယ္။
(၂)ဆုိင္လန္ေပၚတာ ဂုတင္ဗတ္ထက္ေစာလုိ႔ ပုံႏွိပ္စက္က ေပၚလာတာ၊ တကယ္လုိ႔ စကၠဴသာမေပၚေသး ဘူးဆုိရင္ ပုံႏွိပ္စက္မလုိဘူးလုိ႔ ေၿပာႏုိင္ပါတယ္။
(၃) တကယ္လုိ႔ တစ္မ်ဳိးတည္းပဲ ေပၚတယ္ ဆုိေပမယ့္လည္း၊ စာအုပ္က ထြက္ေနမွာပဲ။ ပုံႏွိပ္စက္ မရွိခင္က ဘေလာက္တုံး (Block) နဲ႔ ရုိက္တယ္။ စကၠဴမေပၚမီက သားေရၿပားနဲ႔ ရုိက္တယ္။ စကၠဴကုိ ေပါေပါနဲ႔ ရႏုိင္ၿပီဆုိမွ အကၡရာတစ္လုံးခ်င္း လုိသလုိ ေရႊ႕စီနည္းထြင္ရတာ။

            ဒီလုိဆုိရင္ သူတုိ႔ႏွစ္ေယာက္ကုိ ထိပ္တန္းဆယ္ေယာက္မွာ ထည့္ပါ။ စကၠဴကပုိၿပီး အရာေရာက္တယ္ ဆုိတာ ထင္ရွားေအာင္ တရုတ္နဲ႔ အေနာက္တုိင္း ဓေလ့ ၿဖစ္ထြန္းတုိးတက္ပုံကုိ ယွဥ္ၾကည့္ေစခ်င္တယ္။ ခရစ္ႏွစ္ ရာစုႏွစ္မတုိင္မီက ယဥ္ေက်းမႈအရာမွာ တရုတ္က အေနာက္တုိင္းေလာက္ မၿမင့္ဘူး။ အဲဒီက စြန္းထြက္လာတဲ့ ႏွစ္တစ္ေထာင္ အတြင္းမွာ အေနာက္တုိင္းထက္ တရုတ္ကသာတယ္။ ကမာၻမွာ ဘယ္စံႏႈန္းနဲ႔တြက္တြက္၊ ခရစ္ ခုနစ္၊ ရွစ္ရာစုေလာက္မွာ တရုတ္ယဥ္ေက်းမႈက အၿမင့္ဆုံးၿဖစ္တယ္။ တစ္ဆယ့္ငါးရာစုႏွစ္ လြန္တဲ့အခါက်ေတာ့မွ အေနာက္ဥေရာပက တရုတ္ထက္သာလြန္ခဲ့တာ ၿဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလုိ ဘာၿဖစ္လုိ႔ၿဖစ္ရသလဲဆုိတာ ဓေလ့ဆုိင္ရာ ရွင္းလင္းခ်က္ေတြ ရွာၾကတယ္။ အမ်ဳိးမ်ဳိး အၿခင္းအရာေတြ ေၿပာၾကေပမယ့္ အရုိးဆုံး အလြယ္ဆုံး အေၾကာင္းအရာတစ္ခုကုိ ဘယ္သူမွမေၿပာဘဲ လ်စ္လ်ဴရႈထားတယ္။
            အေနာက္အာရွမွာ စုိက္ပ်ဳိးေရးနဲ႔ စာေရးနည္းပညာထြန္းကားတာ တရုတ္ထက္ေစာပါတယ္။ အဲဒါေလာက္ေၿပာရုံနဲ႔ တရုတ္က အေနာက္ဘက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ေနာက္တန္းကုိေရာက္ရတယ္ လုိ႔ ေၿပာလုိ႔ မၿဖစ္ေသးပါဘူး ။ ဆုိင္လန္မတုိင္မီက တရုတ္ေတြမွာ အလြယ္တကူစာေရးႏုိင္ေအာင္ သုံးစြဲစရာပစၥည္းမရွိ၊ အေနာက္ကမာၻမွာ ပက္ပီရပ္က်ဴရုိးနဲ႔ လုပ္တဲ့ စကၠဴလိပ္ ရွိေနၿပီ၊။ သူကလည္း လြယ္လြယ္နဲ႔ လုပ္ယူလုိ႔ရႏုိင္တာမဟုတ္။ ေစ်းၾကီးတယ္၊ ရွားပါးတယ္ ဆုိတာမွန္ေပမယ့္ သစ္သားၿပား၊ ၀ါးၿခမ္းၿပားေပၚမွာ မွတ္တမ္းေရးရတာထက္ေတာ့ လြယ္ကူသက္သာေသးတယ္။ တရုတ္ဓေလ့ေနာက္က် ရတာမွာ ဒီအခ်က္ဟာအေရးၾကီးတဲ့ အခ်က္၊ ခလုတ္ကန္သင္းေသးေသးမဟုတ္။ လဲၿပဳိေသဆုံးႏုိင္ေလာက္တဲ့ ခလုတ္ၿဖစ္ေနတယ္။ တရုတ္ ပညာရွာ ( စာေပေလ့လာ လုိက္စားသူ) တစ္ေယာက္ဟာ အခုေခတ္က်မ္းစာနည္းနည္းကုိ သယ္ယူသြားခ်င္ရင္ လွည္းတစ္စီးလုိလိမ့္မယ္။ ဒီပုံစံနဲ႔ ႏုိင္ငံၾကီးတစ္ခုကုိ ထိထိေရာက္ေရာက္ ဘယ္မွာ အုပ္ခ်ဳပ္ႏုိင္မွာလဲ စဥ္းစားၾကည့္ပါ။
            ဆုိင္လန္တီထြင္တဲ့ စကၠဴဟာ အေၿခအေနကုိ လုံး၀ေၿပာင္းလဲေပးႏုိင္ခဲ့တယ္။ အလြယ္တကူ မွတ္တမ္းမွတ္ခ်က္ ေရးႏုိင္တယ္ဆုိတာနဲ႔ တရုတ္ယဥ္ေက်းမႈဟာ သိပ္ၿမန္ၿမန္တုိးတက္လာၿပီး၊ ရာစုႏွစ္နည္းနည္း အတြင္းမွာပဲ အေနာက္ႏုိင္ငံေရးကုိ မီတယ္။ (အေနာက္ဘက္ ႏုိင္ငံေရးမွာ အခ်င္းခ်င္းစိတ္၀မ္းကြဲၿပီး၊ သတ္ၿဖတ္ေနၾကရလုိ႔ တုိးတက္ေရး ေလးဖင့္ရတယ္ဆုိေပမယ့္ ဒါက အေၾကာင္းအရင္းမဟုတ္ပါ။ ေလးရာစုႏွစ္အတြင္းမွာ ႏုိင္ငံေရးအရ တရုတ္လည္း ၿပဳိကြဲပ်က္စီးတာ အေနာက္တုိင္းထက္ပုိမယ္။ ဒါေပမယ့္ ဓေလ့မွာ အလ်င္အၿမန္တုိးတက္တာ အမွန္ပါပဲ။)အဲဒီ ေလးရာစုႏွစ္ေနာက္မွာ ရာစုႏွစ္မ်ားအတြင္း အေနာက္ဘက္မွာ တရုတ္ထက္ တုိးတက္ပုံေႏွးသြားတယ္။ တရုတ္က အင္မတန္ အသုံး၀င္တဲ့ ေၿမာက္ဘက္ၿပ ကြန္ပတ္စ္( Compass)၊ ေသနတ္ယမ္း (Gunpowder) နဲ႔ ဘေလာက္ ပုံႏွိပ္နည္း (Block Printing ) ေတြကုိ တီထြင္ခဲ့တယ္။ စကၠဴက သားေရၿပားထက္ ေစ်းေပါတယ္။ အမ်ားၾကီးထုတ္လုပ္ႏုိင္တယ္။ အဲဒီေတာ့ တရုတ္ကၿပန္ၿပီး အသာရၿပန္တယ္။
            အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက စကၠဴထုတ္လုပ္ အသုံးၿပဳႏုိင္တဲ့အခါ တရုတ္နဲ႔ မ်က္ႏွာခ်င္းဆုိင္ေတ႔ဆုိင္ၿပီး၊ သူတုိ႔ဘက္က ဓေလ့အားနည္းခ်က္ကုိ ၿပန္ၿဖည့္လာတယ္။ မာကုိပုိလုိ (Marco Polo) ေရးတဲ့ မွတ္တမ္းေတြ အရေၿပာရရင္ ခရစ္တစ္ဆယ့္သုံး ရာစုႏွစ္မွာပဲ တရုတ္က ဥေရာပထက္ အမ်ားၾကီး ခ်မ္းသာၾကြယ္၀ေနပါတယ္။          
            ဒီလုိဆုိရင္ ေနာင္အခါ တရုတ္က အေနာက္တုိင္းရဲ႕ေနာက္ကုိ ဘာၿဖစ္လုိ႔က်ဆင္းရသလဲ။ ဓေလ့ အေထြေထြကုိ ေမႊေႏွာက္ၿပီး အေၿဖရွာၾကတယ္။ ရုိးရုိးလြယ္လြယ္ ေၿပာတတ္တာကေတာ့ နည္းပညာကြာသြားတာကုိပဲ ေၿပာရင္ၿဖစ္တယ္။ တစ္ဆယ့္ငါးရာစုႏွစ္ ဥေရာပမွာ ဥာဏ္ပညာထက္ၿမက္တဲ့ ဂ်ဳိဟန္ဂုတင္ဗတ္က စာအုပ္ကုိ အေၿမာက္အၿမား ပုံႏွိပ္ထုတ္ေ၀ႏုိင္တဲ့ နည္းကုိတီထြင္တယ္။ အဲဒီကစၿပီး ဥေရာပ ဓေလ့ေတြဟာ အလ်င္အၿမန္ ေၿပာင္းလဲတုိးတက္လာတယ္။ တရုတ္က ဂုတင္ဗက္လုိ စြမ္းတဲ့လူ မရွိေတာ့၊ ဘေလာက္ပုံႏွိပ္နည္းနဲ႔ပဲ ေရွးမဆက္ႏုိင္ဘဲ ဓေလ့တုိးတက္ႏႈန္း ႏႈိင္းယွဥ္ၿပီး ေၿပာရရင္ ေႏွးသြားရတာေပါ့။
            အခုေၿပာခဲ့တဲ့ စစ္ေဆးေ၀ဖန္တင္ၿပခ်က္ကုိ လက္ခံမယ္ဆုိရင္၊ နိဂုံးစကား အေနနဲ႔ ဆုိင္လန္(TS’AI LUN) နဲ႔ ဂုတင္ဗတ္ ( Gutenberg) ႏွစ္ေယာက္စလုံးဟာ လူသမုိင္းမွာ လူအမ်ား၀ုိင္းၿပီး ေလးစားရမယ့္ ပုဂၢဳိလ္ေတြ ၿဖစ္ပါတယ္။ တၿခားအသစ္ တီထြင္သူေတြနဲ႔စာရင္ ဆုိင္လန္က အမ်ားၾကီးသာရတဲ့ အေၾကာင္းကေတာ့ ေခတ္ကာလကုိ လုိက္ၿပီး၊ ဒီလုိစြမ္းတဲ့လူ မေပၚလာေပမယ့္လည္း ဒီလုိပညာ၊ ဒီလုိပစၥည္းဟာ ၊ ဒီအခ်ိန္၊ ဒီပါတ္၀န္းက်င္မွာ ေပၚလာရမယ္ဆုိတဲ့ အၿခင္းအရာနဲ႔ စကၠဴေပၚလာပုံဟာ ရွင္းရွင္းေၿပာေတာ့မတူဘူး။ ဆုိင္လန္ စကၠဴတီထြင္ၿပီး ႏွစ္တစ္ေထာင္ေက်ာ္မွ ဥေရာပမွာ စကၠဴေပၚလာတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဥေရာပတုိက္သားက တီထြင္ႏုိင္တာ မဟုတ္ဘူး ။ အာရပ္ေတြကုိ ဆရာတင္ရတယ္။ ဒီေနရာမွာ ဆက္ေၿပာရမွာက တရုတ္လုပ္ေပးတဲ့ စကၠဴကုိ ၿမင္ၾကရေပမယ့္ တၿခား အာရွတုိက္သားေတြ ဘယ္သူေတြကမွ သူတုိ႔ဘာသာ စကၠဴလုပ္မၿဖစ္ဘူး။ အေသအခ်ာေၿပာႏုိင္တာက စကၠဴစစ္စစ္ ၿဖစ္ဖုိ႔ လုပ္နည္းဟာ ခက္ခဲ လုိက္ပုံက အသင့္အတင့္  တုိးတက္ေနတဲ့ ဓေလ့မွာ ဥာဏ္မပြင့္ႏုိင္တဲ့နည္းၿဖစ္မယ္။ သိပ္ထူးၿခား ထက္ၿမက္ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္သူက တီထြင္ေပးမွ ၿဖစ္ေပၚလာတာ။ ဆုိင္လန္က ဒီလုိလူစားၿဖစ္ၿပီး ၊ သူခ်မွတ္ပးတဲ့ စကၠဴလုပ္နည္းဟာ (ခရစ္ႏွစ္ ၁၈၀၀မွာ  စက္ရုံထြက္ စကၠဴကလြဲလုိ႔ ) လက္လုပ္စကၠဴဆုိရင္ စတင္ေပၚေပါက္တဲ့အခါက သုံးတဲ့နည္းနဲ႔ အခုနည္းဟာ အေၿခခံအားၿဖင့္ အတူတူပါပဲ။ အခုေၿပာတဲ့ ဆင္ၿခင္တုံတရားေတြေၾကာင့္ ဂုတင္ဗတ္နဲ႔ ဆုိင္လန္တုိ႔ ႏွစ္ေယာက္စလုံးကုိ အခုစာအုပ္မွာ ေရွ႕တန္းဆယ္ေယာက္ထဲမွာ ထည့္တယ္။ ထည့္ေတာ့ ဆုိင္လန္ကုိေရွ႕ ၊ ဂုတင္ဗက္ကုိ ေနာက္ထားရပါတယ္…။

၆ မတ္ ၂၀၀၀
ေဒါက္တာသန္းထြန္း
ေက်ာ္စြာ၁၀၀
မူရင္းေရးသားသူ ---- MICHAEL H.HART





ၿပဳၿပင္ေၿပာင္းလဲမႈ မ်ားစြာနဲ႔ ၿမန္မာ့ႏုိင္ငံဟာဖြံ႔ၿဖဳိးမႈအလားအလာေကာင္းေတြနဲ႔ တက္ၾကြလုိ႔ေနပါတယ္။ လက္ရွိအာဏာရ အသုိင္းအ၀ုိင္းနဲ႔ အတုိက္အခံတုိ႔ရဲ႕ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြဟာ တူညီေကာင္းမွတူညီပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္တူညီတဲ့အခ်က္ကေတာ့ လက္ရွိအေၿခအေနမွ ေရွ႕ဆက္တုိးတက္လာဖုိ႔ ကုိ ႏွစ္ဖက္လုံးက ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကပါတယ္။ ၿပည္သူေတြအတြက္ေကာ အေၿပာင္းအလဲဟာ ဘာေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ေပးဦးမွာလဲ။အမွန္တကယ္ေတာ့ ၀ုန္းဒုိင္းက်ဲ ဖြံ႔ၿဖဳိးတုိးတက္ ဖုိ႔ကလြယ္ပါတယ္။ ေရရွည္တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္ ခန္႔ခန္႔ထည္ထည္ ရပ္တည္နုိင္ဖုိ႔က ခက္ခဲမွာပါ။
ပညာအေၿခမစုိက္တဲ့ ဖြံ႔ၿဖဳိးမႈဟာ စီးပြားေရးရင္းၿမစ္ေတြကုန္ခမ္းသြားတာနဲ႔အမွ် စီးပြားေရးဖြံ႔ၿဖဳိးတုိးတက္မႈရဲ႕ေဘးထြက္ဆုိးက်ဳိးေတြနဲ႔ ထိပ္တုိက္တုိးမိတာနဲ႔တင္ ရွာသမွ်အဖတ္မတင္ပဲအက်ပ္အတည္းကာလထဲ ထုိးစုိက္သြားဦးမွာပါ ။ အဲဒီ ေထာင္ေခ်ာက္ထဲမွာၿမန္မာၿပည္ဟာ က်ေရာက္ႏုိင္ေခ် ရာခုိင္ႏႈန္းအမ်ားၾကီးရွိေနပါတယ္။ဒါဆုိရင္ တည္ၿငိမ္ မွန္ကန္တဲ့နုိင္ငံတစ္ခုကုိဘယ္လုိတည္ေဆာက္ၾကမလဲ။ အရုိးရွင္းဆုံးေၿပာရရင္ ပညာနဲ႔တည္ေဆာက္မွပဲရမွာပါ။ ဒါဆုိရင္ လက္ရွိ ပညာေရးစနစ္ကုိ ခြဲၿခမ္းစိတ္ၿဖာၾကည့္ဖုိ႔ လုိၿပီေပါ့ ။ ဒီစာဟာ ႏုိင္ငံသားတစ္ေယာက္ အေနနဲ႔ ၿမန္မာ့ပညာေရးစနစ္ေပၚ အၿမင္ အေတြ႔အၾကဳံ ေမးၿမန္းစုံစမ္းမႈ တခ်ဳိ႕နဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္ၾကည့္တာပါ။ အုတ္တစ္ခ်ပ္ သဲတစ္ပြင့္ အေထာက္အကူ အၿဖစ္ပါ။

ေနာက္ခံသမုိင္း
သက္ဦးစံပုိင္ မင္းဆက္ ေနာက္ဆုံး ကုန္းေဘာင္ေခတ္အထိ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံရဲ႕ ပညာေရးဟာ ဘုန္ေတာ္ၾကီးသင္ ပညာေရးစနစ္ေပၚ အေၿခခံခဲ့တာၿဖစ္ၿပီး ကုိလုိနီေခတ္အေရာက္မွာ ဗ်ဴရုိကရက္စနစ္ လည္ပါတ္ဖုိ႔အတြက္ အဂၤလိပ္က ေခတ္ပညာတတ္ လူလတ္တန္းစားတစ္ရပ္ကုိ ေမြးထုတ္ဖုိ႔ ၾကဳိးစားခဲ့ပါတယ္ ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီလူတန္းစားေတြကပဲ အဂၤလိပ္ ဆီကလြတ္လပ္ေရး အရယူဖုိ႔ၾကဳိးစားခဲ့ပါတယ္။ ကုိလုိနီစနစ္ကုိ ေတာ္လွန္တဲ့ ေက်ာင္းသားေတြဟာ အဂၤလိပ္ေပးတဲ့ ကြၽန္ပညာေရးကုိ ဖီဆန္မယ့္ အမ်ဳိးသားေက်ာင္း ေတြနဲ႔ အမ်ဳိးသားေကာလိပ္ေတြကို ဖြဲ႔စည္းတည္ေထာင္ ခဲ့ပါတယ္။ သူတုိ႔ေတြဟာ သခင္အမည္ခံခဲ့ၿပီး အဂၤလိပ္ေပးတဲ့ ပညာနဲ႔ အဂၤလိပ္ကုိတြန္းလွန္ဖုိ႔ ဥာဏ္အလင္းပြင့္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါဟာ ၿမန္မာ့ ပညာေရးရဲ႕ သမုိင္းအစပါပဲ ။ ရန္ကုန္ေကာလိပ္ဟာ ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ ၿဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ အဂၤလိပ္ကြၽန္ပညာေရးက ေမြးထုတ္လုိက္တဲ့ သခင္လူငယ္ေတြဟာ ၿမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးကုိ အရယူသြားခဲ့ပါတယ္။ ၿမန္မာ့ႏုိင္ငံဟာ လြတ္လပ္ၿပီး အာရွအေရွ႕ေဒသမွာ ဖြံ႔ၿဖဳိးမႈအားအေကာင္းဆုံး အလားအလာအေကာင္းဆုံး ႏုိင္ငံၿဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ရန္ကုန္တကၠသုိလ္မွ ၿမန္မာပညာတတ္ဘြဲ႔ရေတြဟာ ေဒသတြင္း တကၠသုိလ္ေတြၾကားမွာ ႏုိင္ငံတကာ ပညာတတ္ အသုိင္းအ၀ုိင္းၾကားမွာ ဂုဏ္သေရရွိရွိ၀င္ဆံ့ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။
လြတ္လပ္ၿပီးေခတ္ရဲ႕ အစည္းေၿပစစ္ေရးအားၿပဳိင္မႈေတြနဲ႔ တုိင္းၿပည္အတြင္း ကြန္ၿမဴနစ္ ဆုိရွယ္လစ္ ဒီမုိကရက္ တုိင္းရင္းသား လက္ႏွက္ကုိင္ေတြနဲ႔ အာဏာလြန္ဆြဲပြဲမွာ မတည္မၿငိမ္ၿဖစ္မႈေတြ ဆယ္စုႏွစ္ၾကာေအာင္ ၿဖစ္ပ်က္ခဲ့ပါတယ္။ ၿမန္မာၿပည္ဟာ တၿဖည္းၿဖည္း စစ္နယ္ေၿမ မီးေတာက္ေဒသ လြတ္လပ္ေရးသမုိင္းေရစီး ေသြးေသာက္ရဲေဘာ္ေတြဟာ လြပ္လပ္ၿပီးေခတ္ အခ်င္းခ်င္းေသြးေခ်ာင္းစီး ဖုိ႔မာန္ဖီတဲ့အေၿခအေနကုိ ဆုိက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ၿမန္မာ့ပညာေရးဟာ ႏုိင္ငံေရး အက်ပ္အတည္းမွာ ကြၽဲကူးေရပါ ခက္ခဲလာခဲ့ရပါတယ္။ အဖြဲ႔အစည္းေတြ အာဏာပုိင္ေတြဟာ တုိင္းၿပည္ကုိ ပညာေရးအစစ္မေပးဘဲ သူတုိ႔၀ါဒ ေအာင္ပြဲရေရးေၾကြးေၾကာ္၀ါဒေတြနဲ႔ မႈိင္းတုိက္ေပးခဲ့ပါတယ္။ တကယ့္ပညာတတ္ေတြ ပညာရွင္ေတြဟာ အေၿခအေနမွန္ကုိသိလို႔ စိတ္လက္ေလးလံခဲ့ၾကရပါတယ္။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ၾကီးေန၀င္း တုိင္းၿပည္အာဏာကုိ သိမ္းယူၿပီးေနာက္ေတာ့ အေၿခအေနေတြဟာ တမ်ဳိးေၿပာင္းလဲလာခဲ့ပါတယ္။ သူပုန္သူကန္ေတြကုိ ႏွိမ္ႏွင္းရင္း တုိင္းၿပည္ရဲ႕ပညာေရး ကုိလည္းၿပဳၿပင္ေၿပာင္းလဲမႈေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ေၿပာင္းလဲခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီေၿပာင္းလဲမႈေတြဟာ ေနာက္ဆုံးေတာ့ ဆုိရွယ္လစ္လုပ္သားေကာင္းမ်ား ထုတ္လုပ္ေရးကုိ ဦးတည္သြားခဲ့ ရေတာ့တာပါပဲ။ ဦးေန၀င္းဟာ ပညာေရးစနစ္အေပၚ လူေတာ္မလုိ လူေကာင္းသာလုိသည္လုိ႔ ေၾကြးေၾကာ္သံ လႊမ္းမုိးမႈ ေဖာ္ၿပခဲ့ပါတယ္။ စာသင္ေက်ာင္းေတြဟာ လြတ္လပ္တဲ့ ပညာေရးထက္ ဆုိရွယ္လစ္၀ါဒကုိ ေမာင္းႏွင္ေပးမယ့္ လုပ္သားေကာင္း ထြက္ေပၚလာေရးကုိသာ ေဇာင္းေပးလႈပ္ရွားလာပါတယ္။ ထက္ၿမက္တဲ့ အရည္အခ်င္းရွိတဲ့ ပညာတတ္ ဆရာေတြဟာ မဆလအစုိးရရဲ႕ ကြန္ၿမဴနစ္တာဆီးေရး တံဆိပ္ကပ္ ဖိႏွိပ္ခံခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီအက်ဳိးဆက္ဟာ ပညာေရးနယ္ပယ္မွာ အမ်ဳိးသားပညာရွင္ဆရာေတြ ရွားပါးခဲ့ရပါတယ္။ ဦးေန၀င္းနဲ႔ ဆုိရွယ္လစ္ အစုိးရ အုပ္စုိးခဲ့တဲ့ ဆယ္စုႏွစ္သုံးစုနီးပါးဟာ ၿမန္မာ့ပညာေရး ဂရပ္မ်ဥ္းကုိ အဆင္းခ်ည္းပဲၿဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္..။

အေၿပာင္းအလဲမ်ားတဲ့ ေန႔စြဲမ်ား
သက္ဆုိးရွည္ခဲ့တဲ့ ဆုိရွယ္လစ္ဗဟုိဦးစီးစနစ္ဟာ ၿပဳိက်မယ့္ရက္ေတြေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။ ၿမန္မာတစ္ႏုိင္ငံလုံး ဘက္စုံအက်ပ္အတည္းဟာ ဦးေန၀င္းအာဏာစက္ကုိ  ၿဖဳိခ်မယ့္စနစ္တံၿဖစ္လာပါတယ္ ။ အဲဒီအေရးအခင္းေတြဟာ ရန္ကုန္တကၠသုိလ္နယ္ေၿမထဲမွာ ၿဖစ္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္ ၁၉၈၇ တစ္ႏွစ္လုံး က်ဳိၾကားက်ဳိးၾကား ဆႏၵၿပမႈေတြမွ တစ္ႏုိင္ငံလံုး အုံၾကြမႈထိ ေက်ာင္းသားေတြက အေရးၾကီးအခန္းကေန ပါ၀င္လႈပ္ရွားခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္မွာ မဆလေခတ္ရဲ႕ နိဂုံးခ်ဳပ္၀ါက်ေတြ ေရာက္ရွိလာပါေတာ့တယ္။ အဲဒီေနာက္ေတာ့ အေထြေထြၿပဳိကြဲက်ဆင္းေနတဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာကုိ နာမည္ပ်က္မရွိခဲ့ဖူးေသးတဲ့ စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေတြက အာဏာရွင္ေဟာင္းရဲ႕ ေထာက္ခံမႈနဲ႔သိမ္းပုိက္လုိက္ပါေတာ့တယ္။ ႏုိင္ငံေတာ္ၿငိမ္၀ပ္ပိၿပားမႈအစုိးရ( န၀တေခတ္) ကုိၿမန္မာႏုိင္ငံက ရင္ဆုိင္ခဲ့ရပါေတာ့တယ္။ အေၿခခံပညာေက်ာင္းမ်ား တစ္ႏွစ္ပိတ္သိမ္းခံရၿပီး  တကၠသုိလ္မ်ားကေတာ့ ႏွစ္အတန္ၾကာရပ္ဆုိင္းထားခဲ့ပါတယ္။ အစုိးရသစ္ဟာ ပညာေရးစနစ္ကုိ ယခင္ႏုိင္ငံေရးအန္တုမႈေတြ အစမပ်ဳိးႏုိင္ေအာင္ စနစ္တက်ပုံေဖာ္ခဲ့ပါတယ္။
ယခင္က အေရွ႕အာရွ နာမည္ေက်ာ္ ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ဟာ ေက်ာင္းတံခါးပိတ္ တိတ္ဆိတ္ေနခဲ့ပါေတာ့တယ္။ ေတာ္လွန္ေရးေတြ အားလုံး ဆူပူအုံၾကြမႈ အားလုံးဟာ ပညာေရး အ၀န္းအ၀ုိင္းၿဖစ္တဲ့ တကၠသုိလ္အေၿခခံကေန ၿဖစ္ေပၚလာတယ္ ဆုိတာကုိ အတိတ္ၿဖစ္ရပ္ေတြကေန သင္ခန္းစာထုတ္ႏုတ္ယူခဲ့တဲ့ စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေတြဟာ ပညာေရးစနစ္ကုိ စနစ္တက် နိမ့္က်ဆင္းသြား ေအာင္အစီအစဥ္ေတြ ၿပဳလုပ္လိုက္ပါသလား၊ ဒါမွမဟုတ္အေထြေထြ နိမ့္က်မႈကပဲ တုိင္းၿပည္ရဲ႕ ပညာေရးေရခ်ိန္ကုိ ဆြဲခ်သြားခဲ့သလား၊ ဒါေပမယ့္ ေသခ်ာတာကေတာ့ စစ္အာဏာရွင္အစုိးရဟာ ပညာေရးကုိ အားမေပးခဲ့ဖူးဆုိတာပါပဲ။ ပညာေရးအသုံးစရိတ္ေတြ ေလွ်ာ့ခ်ခဲ့တယ္။ မဆလေခတ္က ေက်ာင္းဆရာ လက္က်န္အနည္းငယ္ဟာ စီးပြားေရး က်ပ္တည္း လူမႈဘ၀ အခက္အခဲေတြေၾကာင့္ ေစတနာ၀ါသနာ အနစ္နာခံခဲ့ရာ စာသင္ေက်ာင္းေတြကုိ ေက်ာခုိင္းသြားခဲ့ပါတယ္။ န၀တ ဒါမွမဟုတ္ နအဖ လုိ႔ေခၚတဲ့ စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေတြ ဦးစီးတဲ့ အစုိးရဟာ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္က ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲအထိ ႏုိင္ငံေတာ္ အာဏာကုိ ခ်ဳပ္ကုိင္စီမံခဲ့ပါတယ္။ သူတုိ႔ ကုိင္တြယ္တဲ့ေခတ္မွာ ပညာေရးဟာ ဘာေတြ ၿဖစ္ခဲ့လဲ။

ပ်က္အစဥ္ၿပင္ခဏ
တခ်ဳိ႕က အထက္ပါ စကားပုံကုိ အေကာင္းဘက္က အမ်ားဆုံးေတြးတတ္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကြၽန္ေတာ္ေတြးတာကေတာ့ ဒါကုိလက္ပူတုိက္လႊတ္လုိက္တာပဲ လုိ႔ေတြးမိပါတယ္။ နအဖ အစုိးရဟာ တုိင္းၿပည္ကုိ လက္ပူတုိက္အုပ္ခ်ဳပ္သြားခဲ့တာပါ။ အေထြေထြ ဘက္ေပါင္းစုံက ရုိးယြင္းပ်က္စီးေနတဲ့ တုိင္းၿပည္ကုိ အရည္အခ်င္းထက္ အရည္အတြက္မ်ားမႈေတြ ေမြးထုတ္ၿပီး စာရင္းဇယား ကိန္ဂဏန္းေတြနဲ႔ ေခတ္ကုိေရာ ႏုိင္ငံကုိေရာ လက္ပူတုိက္ခ့ဲပါတယ္။ ပညာေရးမွာ တကၠသုိလ္ေတြကုိ ခြဲထုတ္လုိက္တယ္။ ၿပည္နယ္နဲ႔တုိင္း တကၠသုိလ္ေတြ ျဖစ္ကုန္တယ္။ ရန္ကုန္ၿမဳိ႕မွာဆုိလည္း အေရွ႕ပုိင္း အေနာက္ပုိင္း ဒဂုံတကၠသုိလ္ဆုိၿပီး  ခြဲထုတ္လုိက္တယ္။ တကၠသုိလ္ေတြကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ေအာင္ ရန္ကုန္ၿမဳိ႕ကုိ ၀ုိင္းပတ္ထားတဲ့ ၿမစ္ေတြအၿပင္ဘက္ကုိ ထုတ္ပယ္လုိက္ၿပီး ရန္ကုန္နဲ႔ အလွမ္းေ၀းကြာေအာင္ ပုိ႔ေဆာင္ထားလုိက္ပါတယ္။ တကၠသုိလ္ေၿမာက္ၿမားစြာ ဖြင့္လွစ္ၿပီး အရည္အေသြးမွီ သင္ၾကားႏုိင္တဲ့ ဆရာအေရအတြက္ သင္ေထာက္ကူ ပစၥည္း အေရအတြက္ ကုိေတာ့ လုံေလာက္စြာ မေထာက္ပံ့ႏုိင္ခဲ့ပါဘူး ။ ဒါက အဆင္ၿမင့္ ပညာေရး အေနအထားပါ ။
အေၿခခံ ပညာေရးမွာေကာ ဘာေတြ ၿဖစ္ပ်က္ေနပါသလဲ ။ မဆလ အစုိးရလက္ထက္ တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ပိတ္ပင္ထားခဲ့တဲ့ က်ဴရွင္ ေက်ာင္းၿပင္ပ ေက်ာင္းစာအပုိသင္ ေက်ာင္းေတြကုိ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ဖြင့္ခြင့္ၿပဳလုိက္တယ္။ ဒါတင္မကပဲ ေက်ာင္းဆရာဆရာမေတြ က်ဴရွင္ၿပမႈေတြကုိ  မသိက်ိဳးကြၽံ႕ ၿပဳေနလုိက္ပါေတာ့တယ္။ အဲဒီအတြက္ လစာစရိတ္ အရမး္နည္းပါးတဲ့ ေက်ာင္းဆရာမ ေတြကုိ လစာတုိးေပးဖုိ႔ ၿပသနာေတြကို ေရွာင္လႊဲသြားလုိ႔ ရႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအက်ဳိးဆက္ကေတာ့ ၿမန္မာၿပည္မွာ မူၾကဳိကေန ဘြဲ႔လြန္အထိ ေက်ာင္းသားေတြဟာ က်ဴရွင္တက္ေနရေတာ့တာပဲ။ ပညာရဲ႕ အႏွစ္သာရကုိလြဲဖယ္ၿပီး စာေမးပြဲေအာင္ဖုိ႔ အမွတ္ေကာင္းဖုိ႔ ႏႈတ္တုိက္က်က္ ေမးခြန္းလုိက္တတ္တာဟာ ၿမန္မာ့ပညာေရးမွာ လူရည္ခြၽန္ၿဖစ္ေရးေပါ့။ ဒါကုိ အာဏာပုိင္ေတြက ၀မ္းသာပီတိဂြမ္းဆီ ထိေနပါေတာ့တယ္။ သူတုိ႔ဟာ လူေတြကို ပညာေရး နဲ႔ အလွမ္းေ၀းေ၀းမွာ ေနေစခ်င္ၾကပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အေ၀းသင္ တကၠသုိလ္ရဲ႕ ေဆာင္ပုဒ္မွာ အတိအလင္း ေဖာ္ၿပထားပါတယ္ “ပညာေရး ေ၀းသည္။ မရွိ။”   
ဒီေန႔အခ်ိန္မွာ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္မတုိင္ခင္ (ယခင္အစုိးရေဟာင္း) ႏႈိင္းယွဥ္ ေနၾက စံႏႈန္းအတုိင္းေၿပာရရင္ တကၠသုိလ္ ဘယ္ႏွခုတုိးသြားၿပီ စာသင္ေက်ာင္း ဘယ္ႏွခုတုိးသြားၿပီ သင္ေထာက္ကူ ပစၥည္းေတြ နည္းစနစ္ေတြ ဘယ္ေလာက္တုိးသြားၿပီ ဘြဲ႔ရအရည္အတြက္ဘယ္ေလာက္ တုိးသြာၿပီဆုိတဲ့ တုိးတက္လာ တဲ့ ကိန္းဂဏန္းေတြက ၿမင္သာပါတယ္။ နည္းနည္းေလး နက္နက္ရႈိင္းရႈိင္း တူးဆြမိရင္ေတာ့ ပညာတတ္ေၿမာက္သူ တုိးတက္မႈ အေရအတြက္ကေတာ့ နည္းနည္းေလးပဲ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ လုံး၀မရွိႏုိင္တာလည္း ၿဖစ္ေနႏုိင္ပါတယ္။ ေက်ာင္းေတြဟာ စာသင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ပညာတတ္ေၿမာက္ဖုိ႔အတြက္ မဟုတ္ပါဘူး။  အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြဟာ ၿပည္သူေတြ မိဘေတြ ေက်ာင္းသားေတြကုိ အမွတ္ေပးအတန္းတက္ ပညာေရးစနစ္နဲ႔ နပန္းလုံးခုိင္းထားပါတယ္။ ေက်ာင္းစာေတြကုိ ၾကက္တူေရြးႏႈတ္တုိက္ စာၿပန္အံႏုိင္တဲ့ လူက အမွတ္ေကာင္းေကာင္းရမယ္။ ဒါေတာင္ သူ႔ထက္ အေရးၾကီးလူေတြ ရွိမေနမွ အဆင့္ေကာင္းေကာင္းရမယ္။ အဲဒီရည္ရြယ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ပညာေရးစနစ္ကုိ ဖ်က္လုိဖ်က္စီးလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ သူတုိ႔ၿပဌာန္းထားတဲ့ ပညာမွ အမွန္လုိ႔ ယူဆေအာင္ အေၿခခံပညာေရးကတည္း မႈိင္းသြင္းထားတဲ့ ဘက္လုိက္ပညာေရးစနစ္ကုိ တီထြင္ထားပါတယ္ ။ အဲဒီေက်ာင္းေတြဟာ တစ္ႏွစ္ၿပီး တစ္တန္းေမ့နဲ႔ ဆယ္စုႏွစ္ၾကာအေၿခခံပညာေရးဟာ တကၠသုိလ္ေရာက္တာနဲ႔ ဦးေႏွာက္ထဲမွာ အေဟာသိကံ ၿဖစ္သြားပါေတာ့တယ္။ ကေလးငယ္ေတြကုိ ေက်ာင္းမွာစာသင္ က်ဴရွင္မွာ စာထပ္သင္ခုိင္းနဲ႔ ပညာကုိႏွစ္ထပ္ကြမ္း အတင္းႏႈတ္တုိက္ က်က္မွတ္ခုိင္းနဲ႔မုိ႔   စာသင္သားေတြရဲ႕ အခ်ိန္ေငြစြမ္းအင္ ႏွစ္ထပ္ကြမ္းၿဖဳန္တီးခုိင္းခဲ့ပါတယ္။ ဒီပညာေရးပ်က္စီးမႈဟာ အာဏာပုိင္ေတြခ်ည္းပဲ က်ဴးလြန္ခဲ့တာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး ။ ပညာေရးနယ္ပယ္နဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ ပညာေရးတာ၀န္ရွိသူ ေတြေရာ ဆရာဆရာမေတြနဲ႔ တခ်ဳိ႕ မိဘေတြပါ ပူးေပါင္းက်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ၿပစ္မႈပါ။ အဲဒီထဲက တခ်ဳိ႕ကေတာ့ မသိနားမလည္မႈေၾကာင့္ က်ဴးလြန္မိၾကတာပါ။ မဆလေခတ္က လုပ္သားေကာင္းေမြးထုတ္ေရး စာသင္ေက်ာင္းေတြဟာ နအဖေခတ္မွာေတာ့ ကေလးငယ္ေတြရဲ႕ အနာဂါတ္ေတြကို ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားတဲ့ အက်ဥ္းေထာင္ေတြၿဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ေခတ္ၾကီး တစ္ခုလုံး အေၿပာင္းအလဲေတြ အားလုံးကုိ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားလုိက္တာပဲ ၿဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ပ်က္အစဥ္ၿပင္ခဏ ဆုိတဲ့စကားပုံဟာ ပ်က္အစဥ္ၿပင္မရလုိ႔ ၿပက္ရယ္ၿပဳရေတာ့မလုိပါ။

ဘယ္လုိၿပင္ၾကမလဲ
တုိင္းၿပည္ရဲ႕ ပညာေရးကုိ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိနဲ႔ ဖ်က္လုိဖ်က္ဆီး လုပ္ခဲ့တဲ့ ေက်းဇူးရွင္ၾကီးေတြဟာ သူတုိ႔သားသမီးေတြကုိ ဖြံ႔ၿဖဳိးၿပီး ႏုိင္ငံေတြက အဆင္ၿမင့္ေက်ာင္းေတြမွာ စာသင္ခုိင္းထားပါတယ္။ လူလတ္တန္းစားနဲ႔ လူကုံတန္ မိသားစုေတြဟာ အနည္းဆုံးေတာ့ အဆင့္ၿမင့္ပညာေရးေတြကုိ ႏုိင္ငံရပ္ၿခားေတြမွာ ေက်ာင္းတက္ပညာသင္ယူခဲ့ရၾကပါေတာ့တယ္။ ၂၀၀၁ စက္တင္ဘာ တုိက္ခုိက္မႈအၿပီးမွာ အေမရိကန္ေရာက္  အိႏၵိယ ဦးေႏွာက္ေတြ ၿပည္ေတာ္ၿပန္ခဲ့ေပမယ့္ ကြၽန္ေတာ္ တုိ႔ဦးေခါင္းေကာင္းေကာင္း ေတြကေတာ့ အမိႏုိင္ငံ ဖုန္းဆုိးေတာထဲကုိ ေၿခဦးမလွည့္လုိ႔တာ အၿပစ္မဆုိသာပါဘူး ။ အစုိးရသစ္က ခြင့္လႊတ္တယ္ ၿပန္လာပါ လက္ကမ္းၾကဳိဆုိပါတယ္ ဆုိတဲ့ ေလာကြတ္ေတာ္ကီပြားရုံေလာက္နဲ႔ တန္ဖုိးရွိတဲ့ပညာေတြ ဦးေခါင္းေတြဟာ လည္ၿပန္ညႊတ္လာမွာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး ။
အဲဒီေတာ့ အခုေခါင္းေပါင္းစ တလူလူနဲ႔  ဘယ္သူပါပါ မပါပါငါတုိ႔လုပ္လည္းရတာပဲ ဆုိတဲ့လူေတြကေရာ  ပညာေရးစနစ္ကုိ ၿပင္မယ့္ လူေတြကေရာ ပညာတတ္ပါရဲ႕လား ဆုိတာကြၽန္ေတာ့္ အေနနဲ႔မေသခ်ာမေရရာပဲ ။ တန္ဖုိးၾကီးတဲ့ ကုိယ့္ကားကုိ မေတာက္တစ္ေခါက္ စက္ၿပင္ဆရာက ရမ္းသမ္းၿပင္တာကုိ ထုိင္ၾကည့္ေနရတဲ့ ခံစားမႈမ်ဳိး ။  ဘယ္အခ်က္ မ်ဳိးကန္းကုန္ ဦးမလည္း ဆုိတာ စုိးရိမ္တၾကီးနဲ႔။ ၿပဌာန္းသင္ရုိးေတြ မွန္ကန္ေၿဖာင့္မတ္ဖုိ႔၊ ဆရာ၊ ဆရာမေတြ ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔အညီ သင္ၾကားေရး တာ၀န္ေတြကို ေက်ေက်ပြန္ပြန္ ထမ္းေဆာင္ႏုိင္ဖုိ႔၊ ေက်ာင္းသုံးစာအုပ္နဲ႔ သင္ေထာက္ကူပစၥည္းေတြ လုံလုံ ေလာက္ေလာက္ရဖုိ႔၊ အစုိးရအေနနဲ႔ ပညာေရး အသုံးစရိတ္ တုိးၿမွင့္သုံးစြဲဖုိ႔၊ သုေတသနနဲ႔ စမး္သပ္တီထြင္မႈေတြ အားေပးဖုိ႔၊ ေက်ာင္းမွာ ေက်ာင္းသားေတြအတြက္ ကစာကြင္းရွိဖုိ႔ ၊ လက္ေတြ႔စမ္းသပ္ခန္းေတြ ရွိဖုိ႔၊ စာၾကည့္တုိက္ရွိဖုိ႔၊ကြန္ၿပဴတာ ရွိဖုိ႔၊ အမ်ားၾကီးပါပဲ။
အေရးအၾကီးဆုံးက အရင္ေခတ္အဆက္ဆက္ကလုိ တာ၀န္ရွိသူေတြ အဆင့္ဆင့္ ဘက္ဂ်က္ေတြခုတ္ၿဖတ္ မစားဖုိ႔ကလည္း အေရးၾကီးပါတယ္။ စာၾကည့္တုိက္ဆုိၿပီး အမည္ခံၿပီး ေထာင္တာလည္း အမ်ားၾကီးျဖစ္ေနပါတယ္။ ေက်ာင္းေတြက ကြန္ၿပဴတာေတြ ေဆြးေၿမ႔ၿပီး အခန္းထဲမွာ ဒီအတုိင္းပ်က္စီးသြားတာလည္း ၿမင္ခဲ့ဖူးၿပီ။ ဘ၀မွာ ဟန္ၿပေခါင္းစဥ္ေတြနဲ႔ ေၿပာင္းလဲခ်င္ေယာင္ေဆာင္ၿပတတ္တဲ့ တုိင္းၿပည္အျဖစ္က လြတ္ေျမာက္ေအာင္ ၾကိဳးစားသင့္ပါျပီ။ ပညာေရးဆုိတာ အစုိးရကုိသစၥာခံဖုိ႔သက္သက္ ဒါမွမဟုတ္ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ရာထူးဌာနေကာင္းဖုိ႔ ဒါမွမဟုတ္ ဘာမွန္းမသိပဲ ဘြဲ႔တစ္ခုရၿပီးေရာ မဟုတ္ပါဘူး။ စာေတြေအာ္က်က္ ၊ ပါတိတ္ကပ္ၿပီး အမွတ္ေကာင္းေကာင္း ဂုဏ္ထူးေတာင္းတတ္တဲ့ ေက်ာင္းသားေတြ၊ ေက်ာင္းသားမိဘေတြနဲ႔ ေတြ႔ၾကဳံဖူးခဲ့တဲ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ႏုိင္ငံေရးရဲ႕ပညာေရးကုိ ဘယ္လုိ ၿပင္ၾကမလဲ ဆိုတာ စိတ္၀င္တစားရိွမယ့္သူေတြအတြက္ အရင္ေခတ္ကာလမ်ားက ေတြၾကဳံခဲ့သမွ်ကုိ ၿပန္လည္ တင္ၿပလိုက္ရပါတယ္။

ေအာင္ပုိင္စုိး